Irma: “Ik mag niet meer op mijn kleinkinderen passen”

Irma (76) had zich enorm verheugd op het oma worden. Toen haar zoon Bastiaan en zijn vrouw hun eerste kindje kregen, voelde ze zich trots en gelukkig. Twee jaar later kwam er nog een kindje bij. Toch is het oma-geluk voor Irma niet zo vanzelfsprekend als ze had gehoopt. Bastiaan vindt het te riskant om zijn kinderen door haar te laten oppassen.

Een moeilijke periode

“De afgelopen maanden ben ik een paar keer ongelukkig gevallen,” vertelt Irma. “Een keer struikelde ik over de rand van een tapijt, de andere keer gleed ik uit in de badkamer. Het waren geen heel zware ongelukken, maar ik heb wel een gekneusde rib en een flinke blauwe plek opgelopen.” Ze merkt dat haar evenwicht niet meer is wat het vroeger was. Zelf maakt ze zich daar niet direct veel zorgen over. “Ik ben wat voorzichtiger geworden, maar ik vind dat ik nog prima uit de voeten kan.”

Zorgen

Voor haar zoon Bastiaan ligt dat anders. Hij zag hoe zijn moeder steeds vaker iets overkwam en maakt zich zorgen. “Hij zei tegen me: ‘Mam, ik durf het gewoon niet aan dat jij alleen bent met de kinderen. Wat als jij valt terwijl je de baby vasthoudt? Of als je de trap afloopt met de peuter en jullie allebei naar beneden storten?’ Ik snap zijn angst, maar het deed me wel pijn.”

Groot gemis

Irma had gehoopt net zo’n betrokken oma te worden als haar eigen moeder destijds was. “Mijn moeder paste regelmatig op mijn kinderen, kookte mee, deed klusjes in huis. Dat vond ik heerlijk. Ik wilde dat ook voor Bastiaan en zijn gezin doen. Nu voelt het alsof dat stuk van het oma zijn me wordt afgenomen.”

Echt anders

Hoewel ze haar kleinkinderen vaak ziet bij bezoekjes of gezamenlijke uitstapjes, mist Irma de momenten alleen met hen. “Het is toch anders als je echt oppast. Dan leer je elkaar beter kennen, krijg je routines samen. Ik vind het jammer dat ik dat nu niet kan meemaken. Soms ben ik bang dat de kinderen me later niet dezelfde band zullen toeschrijven die ik met mijn oma had.”

Gesprek met Bastiaan

De spanning tussen moeder en zoon kwam tot een hoogtepunt toen Irma zelf voorstelde om een middag op te passen. “Bastiaan keek me heel serieus aan en zei: ‘Mam, ik wil dat echt niet. Ik ben bang dat er iets misgaat en dat ik dat mezelf nooit kan vergeven.’ Ik wist even niet wat ik moest zeggen. Het voelde alsof hij me niet meer vertrouwde.”

Logisch

Toch begrijpt ze ergens zijn standpunt. “Hij wil zijn kinderen beschermen, dat is natuurlijk logisch. Maar ik ben zijn moeder. Het is moeilijk te accepteren dat hij denkt dat ik niet meer in staat ben om voor ze te zorgen. Dat voelt alsof ik opeens oud en kwetsbaar ben.”

Praktische oplossingen

Om het gesprek niet te laten verzanden in verwijten, probeert Irma mee te denken over oplossingen. “Ik heb voorgesteld dat ik alleen bij hen thuis oppas, zodat ik niet met de kinderen naar buiten hoef of trappen hoef te lopen. Of dat ik samen met een vriendin of buurvrouw oppas, zodat er altijd iemand is die kan ingrijpen als het nodig is.”

Wil het niet

Voorlopig wil Bastiaan het toch niet. “Hij zegt dat hij liever wacht tot de kinderen wat groter zijn. Dan kunnen ze zelf beter aangeven als er iets is en hoef ik ze niet steeds te tillen. Dat betekent dat ik voorlopig moet accepteren dat ik niet alleen voor ze kan zorgen.”

Emotionele impact

Voor Irma is dat best een zware boodschap. “Ik voel me afgewezen, terwijl ik weet dat het niet persoonlijk bedoeld is. Toch raakt het me. Het is een stukje zelfstandigheid dat je kwijtraakt. Niet alleen als oma, maar ook als mens. Je beseft ineens dat je niet alles meer kunt en dat je kinderen jou willen beschermen, in plaats van andersom.”

Gebeurt heus niet

Ze merkt dat ze soms extra haar best doet om te laten zien dat ze wel degelijk veel kan. “Als ik bij hen ben, wil ik laten zien dat ik fit ben, dat ik met de kleinkinderen kan spelen en dat ik heus niet zomaar omval. Maar ergens zit altijd die stem van Bastiaan in mijn achterhoofd: ‘Mam, pas op.’”

Band met schoondochter

Ook haar schoondochter speelt een rol in dit verhaal. “Zij is iets milder dan Bastiaan, denk ik. Ze ziet hoe verdrietig ik ervan word. Soms zegt ze dat ik best even met de kinderen kan spelen terwijl zij in huis bezig is. Dat voelt dan als een klein stukje oppassen. Daar ben ik dankbaar voor.” Toch wil ze geen druk leggen op haar schoondochter. “Ik wil niet dat zij het gevoel heeft dat ze tussen ons in moet staan. Het is belangrijk dat Bastiaan en zij één lijn trekken. Dus ik probeer me neer te leggen bij hun gezamenlijke keuze, hoe moeilijk dat soms ook is.”

Hoop op verandering

Irma blijft hopen dat er in de toekomst ruimte komt om meer te doen met haar kleinkinderen. “Kinderen worden snel groter. Straks kan de oudste zelf traplopen en heb ik minder zorgen om te tillen. Misschien verandert Bastiaan dan van gedachten.” Tot die tijd zoekt ze naar andere manieren om een sterke band op te bouwen. “Ik lees voor, zing liedjes en probeer er gewoon vaak te zijn. Oma zijn gaat niet alleen om oppassen; het gaat om liefde en tijd samen. Dat houd ik mezelf voor.”

Afbeelding: Freepik