Toen Lotta en Richard drie jaar geleden uit elkaar gingen, leek het in eerste instantie allemaal best soepel te verlopen. “We hebben nooit ruzie gehad waar de kinderen bij waren,” vertelt Lotta. “En we hebben ook geen vechtscheiding gehad. Dat maakt het misschien juist extra verwarrend dat Jonas er nu zo mee worstelt.”Hun middelste zoon Jonas is inmiddels 9 jaar oud. Een gevoelige jongen, volgens Lotta. “Altijd al geweest. Hij was als kleuter heel aanhankelijk. Hij wilde altijd knuffelen, bij me zitten, bij mij slapen als dat mocht. Echt zo’n kind dat het liefst dicht bij je is.” Dat is veranderd. Niet in één keer, maar geleidelijk. En juist dat maakt het voor Lotta zo lastig te plaatsen.
Een kind dat zich terugtrekt
Sinds de scheiding merkt Lotta dat Jonas zich steeds vaker terugtrekt. “Hij kan zich ineens helemaal afsluiten. Dan zit hij op zijn kamer en komt hij er nauwelijks uit. Of hij reageert kortaf, terwijl hij vroeger juist heel open was.” Wat haar vooral raakt, is dat Jonas niet meer bij haar in bed wil slapen. “Dat deed hij vroeger soms nog als hij ziek was of een nachtmerrie had. Dan kroop hij gewoon bij mij in bed. Maar dat gebeurt nu niet meer. Hij zegt gewoon: ‘Nee mama, ik wil dat niet.’” Voor Lotta voelt dat als een duidelijke breuk, al zegt iedereen om haar heen dat het normaal is. “Iedereen zegt: hij is 9, dat is logisch. Jongens van die leeftijd willen hun eigen ruimte. Maar ik voel dat het niet alleen dat is.”
Tussen begrip en zorgen
Lotta probeert zichzelf gerust te stellen met die uitleg. “Ik wil ook niet moeder zijn die overal iets achter zoekt. Ik weet dat kinderen zich ontwikkelen, dat ze zelfstandiger worden. Maar dit is anders.” Ze merkt dat Jonas ook overdag afstandelijker is geworden. “Als ik hem wil knuffelen, dan draait hij zich een beetje weg. Niet altijd, maar wel vaker dan vroeger. En dat voelt gewoon… anders.” Tegelijkertijd is er geen duidelijke aanleiding. “Hij zegt dat alles goed is. Op school gaat het prima, hij heeft vriendjes, hij speelt voetbal. Er is niks concreets waar ik mijn vinger op kan leggen.”
De scheiding als stille factor
Toch blijft de scheiding door haar hoofd spelen. “Misschien is het gewoon dat,” zegt Lotta. “Misschien komt het pas nu echt naar boven. Hij was toen 6. Op die leeftijd snap je het wel een beetje, maar ook weer niet.” Ze herinnert zich dat Jonas in het begin juist heel flexibel leek. “Hij ging makkelijk heen en weer tussen Richard en mij. Alsof het allemaal wel goed zat.” Maar achteraf vraagt ze zich af of dat wel zo was. “Misschien heeft hij het toen gewoon ingeslikt.” Wat ze lastig vindt, is dat er weinig ruimte lijkt om er echt over te praten. “Als ik erover begin, zegt hij vaak: ‘Het is niks mama.’ Of hij haalt zijn schouders op. En dan is het gesprek weer klaar.”
Advies van buitenaf
Vrienden en familie reageren vooral nuchter. “Iedereen zegt eigenlijk hetzelfde: dit is normaal gedrag voor zijn leeftijd. Jongens worden zelfstandiger, zoeken hun eigen plek.” Ook de school ziet geen problemen. “De juf zegt dat hij gewoon meedraait, dat hij sociaal is, dat hij goed presteert. Dus dan voel ik me soms bijna een overbezorgde moeder.” Maar dat gevoel blijft knagen. “Je kent je eigen kind. En ik voel gewoon dat er iets verschoven is.”
Schuldgevoel en twijfel
Soms denkt Lotta dat ze zich te veel zorgen maakt. “Misschien moet ik het gewoon loslaten. Misschien hoort dit erbij.” Maar dat lukt niet altijd. “Want als hij me afwijst op zo’n kleine manier, zoals niet meer bij mij willen slapen, dan raakt dat iets heel dieps,” zegt ze. “Alsof ik hem een beetje kwijt ben, terwijl hij er gewoon nog is.” Ze vraagt zich af of ze dingen anders had moeten doen rond de scheiding. “Had ik meer moeten praten met hem toen het net gebeurde? Of juist minder? Je gaat alles opnieuw analyseren.”
Zoeken naar houvast
Wat Lotta vooral wil, is begrijpen wat er in Jonas omgaat. “Ik hoef niet dat hij altijd bij mij in bed ligt,” zegt ze. “Het gaat me niet om dat fysieke stuk. Het gaat erom dat ik voel dat hij zich veilig voelt bij mij.” Ze probeert kleine momenten te creëren. Samen op de bank, een wandeling, een spelletje. “Soms merk ik dan even die oude Jonas weer. Dan lacht hij, dan is hij dichtbij. En dat geeft hoop.” Toch blijft het grillig. “De ene dag is hij heel lief en open, de andere dag trekt hij zich weer terug.”
Geen duidelijke antwoorden
Wat ze het moeilijkst vindt, is dat er geen duidelijke oplossing is. “Er is niks wat je kunt fixen. Geen medicijn, geen gesprek dat het ineens oplost.” Ze heeft wel overwogen om hulp in te schakelen. “Misschien een kinderpsycholoog of zo. Gewoon om te kijken of hij dingen niet zegt die hij wel voelt.” Maar ze twijfelt ook. “Ik wil hem niet het gevoel geven dat er iets mis is met hem.”
Afbeelding: Freepik
