Esther: “Mijn vriendin bestelt altijd het duurste van de kaart en wil daarna splitten”

“Ik begin me er steeds meer aan te ergeren, terwijl ik eigenlijk helemaal geen gierig persoon ben. Sterker nog, ik trakteer regelmatig en vind het helemaal niet erg om iets voor een ander te betalen. Maar als iemand keer op keer bewust het duurste van de kaart bestelt en vervolgens voorstelt om de rekening eerlijk te delen, dan voelt dat gewoon niet meer eerlijk. Zeker niet als je weet dat diegene dit vrijwel altijd doet.”

Goede vriendinnen

Esther en haar vriendin Laura kennen elkaar al ruim vijftien jaar. Ze leerden elkaar kennen via hun eerste baan en zijn sindsdien bevriend gebleven. “We hebben allebei een druk leven gekregen. Zij heeft kinderen, ik heb kinderen en werk, dus we zien elkaar niet meer iedere week. Maar eens in de paar maanden spreken we af om uitgebreid bij te praten. Vaak gaan we dan lekker lunchen of uit eten.” Volgens Esther zijn die momenten haar veel waard. “Juist omdat we elkaar niet zo vaak zien, kijk ik er altijd naar uit. Het is gezellig, vertrouwd en we hebben genoeg om over te praten. Daarom vind ik het ook zo lastig dat er inmiddels iets speelt waar ik me steeds meer aan stoor.”

Patroon

De eerste keer viel het haar nauwelijks op. “We zaten in een restaurant en Laura bestelde een voorgerecht, een duur hoofdgerecht, een cocktail en later nog een dessert. Zelf had ik alleen een hoofdgerecht en een glas water. Toen de rekening kwam, stelde zij voor om te splitten. Ik dacht daar verder niet over na.” Maar na verloop van tijd begon Esther een patroon te herkennen. “Vrijwel iedere keer dat we uit eten gingen, gebeurde hetzelfde. Ik bestelde meestal iets normaals van de kaart, terwijl Laura standaard voor de duurste opties koos. Biefstuk, grote visgerechten, extra bijgerechten, cocktails, desserts. En daarna kwam steevast dezelfde zin: zullen we gewoon delen?”

Steeds duurder

Aanvankelijk vond Esther het niet de moeite waard om er iets van te zeggen. “We hebben het niet over honderden euro’s. Vaak gaat het om tien of vijftien euro verschil. Maar als dat jarenlang gebeurt, begin je het toch op te merken.” Wat haar vooral stoort, is dat Laura volgens haar heel goed weet wat ze doet. “Ik heb soms het idee dat ze tijdens het bestellen al weet dat de rekening toch wordt gedeeld. Dan maakt het natuurlijk minder uit of je een gerecht van twintig of van vijfendertig euro kiest.” Volgens Esther gaat het haar niet eens zozeer om het geld zelf. “Als Laura zou zeggen dat ze krap bij kas zit en daarom graag split, zou ik daar alle begrip voor hebben. Maar dat is helemaal niet het geval. Ze verdient goed en geeft ook veel geld uit aan andere dingen.”

Ongemakkelijk

De afgelopen keren begon Esther bewust op de rekening te letten. “Dat wilde ik eigenlijk niet. Ik ben helemaal niet iemand die tijdens een etentje bedragen gaat zitten optellen. Maar ongemerkt doe ik het inmiddels toch.” Vooral wanneer Laura weer een cocktail bestelt terwijl Esther aan een spa rood zit, voelt het ongemakkelijk. “Dan weet ik eigenlijk al wat er gaat gebeuren als de rekening komt.” Toch zegt ze er niets van. “Dat is misschien wel het gekke. Op het moment zelf durf ik het niet. Ik wil geen sfeer verpesten en ik ben bang dat ik overkom als iemand die moeilijk doet over geld.”

Niet gierig

Juist dat vindt Esther lastig. “Er rust zo’n taboe op geld. Zodra je iets zegt over een rekening, denken mensen al snel dat je gierig bent. Terwijl ik dat helemaal niet ben.” Ze vindt het belangrijk dat dingen eerlijk verlopen. “Als we allebei ongeveer hetzelfde bestellen, vind ik splitten prima. Dan hoef je niet moeilijk te doen. Maar als de ene persoon voor vijftig euro eet en drinkt en de ander voor dertig euro, waarom zou je dat dan precies gelijk verdelen?” Volgens Esther zou ze zelf nooit op die manier handelen. “Als ik merk dat ik veel meer heb genomen dan iemand anders, dan zeg ik automatisch dat ik mijn eigen deel betaal. Dat voelt voor mij gewoon netjes.”

Andere vrienden

Wat haar bovendien opvalt, is dat ze dit probleem met andere vrienden nooit heeft. “Met mijn andere vriendinnen gaat het eigenlijk vanzelf. Soms betaalt de één iets meer, soms de ander. Niemand houdt precies bij wie wat verschuldigd is.” Daardoor begint ze zich af te vragen of Laura zich überhaupt bewust is van haar gedrag. “Misschien ziet zij het echt niet. Misschien denkt ze dat het normaal is om altijd te splitten. Dat kan natuurlijk.” Toch vindt Esther dat steeds moeilijker te geloven. “Na vijftien jaar samen uit eten gaan, weet je toch wel ongeveer hoe zoiets werkt? Ik kan me bijna niet voorstellen dat ze nooit heeft gemerkt dat ze meestal veel meer bestelt dan ik.”

Eerlijk gesprek

Steeds vaker vraagt Esther zich af of ze het onderwerp gewoon moet bespreken. “Misschien moet ik de volgende keer gewoon zeggen: zullen we ieder ons eigen deel betalen? Dat hoeft helemaal niet onaardig te zijn.” Toch voelt zelfs dat spannend. “Je bent bang dat iemand zich aangevallen voelt of denkt dat je op de centen zit. Terwijl het mij juist gaat om het principe. Ik wil niet het gevoel hebben dat ik iedere keer meebetaal aan iemands luxe keuzes.” Voorlopig heeft Esther het nog niet aangekaart. Maar de irritatie groeit wel. “Ik merk dat ik soms al tegen een etentje opzie omdat ik weet dat die rekening weer komt. En dat vind ik zonde, want het gaat uiteindelijk om tijd doorbrengen met een vriendin.”

Twijfels

Daarom vraagt Esther zich af of zij degene is die moeilijk doet. “Misschien moet ik het gewoon loslaten en niet zo nadenken over een paar euro. Aan de andere kant vind ik ook dat vriendschap gebaseerd is op wederzijds respect en eerlijkheid.” Ze weet niet goed wat de beste oplossing is. “Moet ik het bespreekbaar maken en het risico nemen dat het ongemakkelijk wordt? Of moet ik accepteren dat Laura nu eenmaal zo is en proberen me er niet meer aan te ergeren?”

Afbeelding: Tamara Harhai via Unsplash