Linda en Marieke kennen elkaar al ruim vijftien jaar. “We ontmoetten elkaar op de middelbare school en waren meteen onafscheidelijk,” vertelt Linda. “We deden alles samen: huiswerk maken, logeerpartijtjes, samen uitgaan. Later, tijdens onze studententijd, woonden we zelfs een paar jaar samen in een studentenhuis. Zij was mijn steun en toeverlaat, en ik die van haar.” Linda had altijd gedacht dat die band onverwoestbaar was. “We zeiden vroeger vaak: mannen komen en gaan, maar wij blijven altijd vriendinnen.” Maar nu Marieke al twee jaar samen is met haar vriend, merkt Linda dat hun vriendschap scheurtjes vertoont.
Altijd tweede keus
“Het begon subtiel,” legt Linda uit. “Als we een avondje uit wilden gaan, zei ze dat ze eerst even wilde checken of haar vriend geen plannen had. Of ze kwam later omdat ze eerst nog met hem had gegeten. Op zich logisch, dacht ik toen nog. Je wilt je relatie en je vriendschappen combineren.” Maar langzaam werd het patroon duidelijk. “Wanneer we een afspraak maakten, werd die vaak afgezegd als haar vriend iets anders bedacht. Een avondje borrelen veranderde in: ‘Sorry, we gaan toch spontaan uit eten met zijn vrienden.’ Als ik vroeg of we een weekendje weg zouden plannen, zei ze dat ze het eerst met hem moest bespreken. Ik voelde me steeds vaker de reserve-optie.”
Het gevoel ingeruild te zijn
Wat Linda misschien nog het meest pijn doet, is dat Marieke niet lijkt te zien hoeveel dit haar raakt. “Ik ben blij dat ze gelukkig is in haar relatie, echt waar. Maar ik heb soms het gevoel dat ze niet meer doorheeft hoeveel ze me teleurstelt. Als ik haar erop aanspreek, zegt ze: ‘Je weet toch dat jij mijn beste vriendin bent?’ Maar daden zeggen meer dan woorden. En in de praktijk kiest ze altijd voor hem.” Een concreet voorbeeld staat Linda nog helder voor de geest. “We zouden samen naar een concert gaan, waar we maanden naar hadden uitgekeken. Een week van tevoren belde ze dat ze het toch niet zag zitten, omdat haar vriend niet mee kon en ze hem niet de hele avond alleen wilde laten. Ik stond daar dus alleen. Het voelde alsof ik ingeruild was.”
Gesprek met Marieke
Linda heeft geprobeerd het bespreekbaar te maken. “Ik heb tegen haar gezegd dat ik me vaak op de tweede plaats voel, dat ik haar mis en dat het pijn doet als ze steeds voor hem kiest. Ze schrok wel van mijn woorden, zei dat ze dat echt niet zo bedoelde en dat ik haar allerbeste vriendin blijf. Maar daarna veranderde er weinig.” Volgens Linda zit Marieke ook erg in de bubbel van haar relatie. “Ze zegt vaak: ‘Je begrijpt het misschien niet omdat je single bent.’ Alsof dat de reden is dat ik het moeilijk vind. Maar ik heb helemaal geen probleem met haar relatie – ik gun haar dat geluk. Ik wil alleen niet dat het ten koste gaat van ons.”
Gesprek met een gezamenlijke vriendin
Onlangs sprak Linda met een andere vriendin uit hun oude groep. “Zij zei ook: ‘Ik zie het gebeuren, Marieke is helemaal op hem gefocust.’ Dat gaf me wel erkenning. Het ligt dus niet alleen aan mij. Maar het maakte me ook verdrietig, want het bevestigt dat onze vriendschap veranderd is.”
Twijfel en verdriet
Linda merkt dat ze soms zelfs afspraken niet meer durft te maken. “Ik ben bang dat ze toch weer afzegt. Dan voel ik me bij voorbaat al teleurgesteld. Vroeger keek ik altijd uit naar onze tijd samen, nu vraag ik me af: gaat het überhaupt door?” Ze vindt het lastig om te bepalen hoe ze hiermee om moet gaan. “Aan de ene kant wil ik vechten voor onze vriendschap, want vijftien jaar gooi je niet zomaar weg. Aan de andere kant voel ik dat ik mezelf tekortdoe door altijd maar genoegen te nemen met de tweede plaats.”
Hoop op balans
“Wat ik hoop,” zegt Linda, “is dat ze inziet dat een relatie en vriendschap naast elkaar kunnen bestaan. Dat het niet óf-óf hoeft te zijn. Ik gun haar haar liefde, maar ik wil ook gewoon mijn vriendin terug – degene met wie ik kon lachen tot diep in de nacht, zonder dat ze elk moment aan hem dacht.”
Afbeelding: Alexey Demidov via Unsplash



Joris -
Het lijkt me niet ongewoon dat je in de startfase van een nieuwe relatie de focus op je nieuwe relatie hebt. Die balans hoort alleen wel snel te normaliseren, zodat vriendschappen gewoon blijven bestaan en vrienden (m/v) niet het gevoel krijgen ingeruild te zijn. Naast partner ben je namelijk ook nog gewoon vriend/vriendin van… Hier niet. Duidelijk, toch?