De eerste keer dat ik echt genoot van olijfolie, weet ik nog goed. Ik liep met mijn gezin door een klein straatje in Rome toen we een gezellig terrasje zagen. Een wat ouder stel bediende er de gasten. We gingen zitten en kregen vrijwel meteen brood met een klein schoteltje. De mevrouw goot er wat olijfolie op en deed voor wat de bedoeling was. Ik dipte mijn brood erin en dacht: waarom heb ik dit niet eerder ontdekt? Sindsdien ben ik regelmatig op zoek naar lekkere, dikke en geurige olijfolie.
Juist daarom trok een persbericht dat gisteren bij ons binnenkwam meteen mijn aandacht. Want wat blijkt uit een onderzoek van Keuringsdienst van Waarde? Van 27 onderzochte flessen die als extra vierge olijfolie worden verkocht, blijken er volgens het officiële proefpanel van het Nederlandse Olijfolie Instituut maar liefst 15 niet aan de eisen voor extra vierge te voldoen. Vier oliën zouden zelfs van zogenoemde lampante-kwaliteit zijn.
Extra vierge: wat betekent dat eigenlijk?
Extra vierge geldt als de hoogste kwaliteitsklasse binnen olijfolie en de benaming is wettelijk beschermd. Het gaat om olie die uitsluitend mechanisch uit olijven wordt verkregen en aan strenge kwaliteits- en smaakcriteria moet voldoen. Juist omdat er zoveel verschillende flessen in het schap staan, ging Keuringsdienst van Waarde op onderzoek uit.
Want wie voor een fles van €9 per liter kiest, krijgt volgens het etiket dezelfde belofte als iemand die €24 per liter betaalt: extra vierge, oftewel de hoogste kwaliteit. Maar is duurder dan ook beter?
Prijs blijkt geen garantie
Het opvallende aan de test is dat er volgens het programma geen duidelijk verband is tussen de prijs en de uitslag. Zowel goedgekeurde als afgekeurde flessen kwamen voor in verschillende prijsklassen. Een dure fles is dus niet automatisch een betere keuze.
Nog opvallender is de uitslag van vier flessen. Die zouden volgens het proefpanel zelfs de kwalificatie lampante krijgen. Dat is olie met ernstige kwaliteitsgebreken die in ongeraffineerde vorm niet geschikt is voor consumptie.
Hoe goed wordt er eigenlijk gecontroleerd?
Daarmee komt een ander onderdeel van het onderzoek in beeld: de controle. Volgens Wilma van Grinsven-Padberg van het Olijfolie Instituut wordt er in Nederland jaarlijks ongeveer 20 miljoen liter olijfolie geïmporteerd, terwijl de overheid volgens haar maar 26 flesjes per jaar controleert. Haar conclusie is veelzeggend: “de kans om gepakt te worden” zou daardoor volgens haar zeer klein zijn.
Keuringsdienst van Waarde liet voor deze uitzending al 27 flessen onderzoeken. Dat zijn er dus meer dan het aantal flesjes dat volgens de onderzoeker jaarlijks door de overheid wordt gecontroleerd.
Vrijdag 9 oktober op televisie
De uitzending komt precies op een toepasselijk moment. Woensdag 30 september was het namelijk Extra Virgin Olive Oil Day, de dag waarop extra vierge olijfolie centraal staat.
De aflevering Keuringsdienst van Waarde: extra vierge is vrijdag 9 oktober om 22.20 uur te zien bij KRO-NCRV op NPO 1. De vraag die na het lezen van dit onderzoek bij mij blijft hangen: als zelfs het etiket extra vierge niet altijd voldoende zekerheid biedt, hoe weet je dan nog welke fles je met een gerust hart op je brood kunt schenken?
Foto boven het artikel: Keuringsdienst van Waarde – KRO-NCRV
