Flip, de zoon van Bernadet en Willem, zit in 4 havo en doet het hartstikke goed op school. Eigenlijk had hij volgens zijn docenten makkelijk vwo kunnen doen, maar zijn ouders kozen er bewust voor om hem eerst rustig de havo te laten afronden. “Hij is een vroege leerling,” vertelt Bernadet. “Verreweg de jongste van de klas. We vonden het belangrijker dat hij lekker in zijn vel zat dan dat hij per se zo snel mogelijk door moest.”
Daar hebben ze geen moment spijt van gehad. Flip haalt goede cijfers, heeft leuke vrienden en pubert eigenlijk verrassend weinig. “Hij is echt een lieve jongen,” zegt Bernadet trots. “Natuurlijk heeft hij weleens een grote mond of geen zin om zijn kamer op te ruimen, maar over het algemeen hebben we echt weinig gedoe.” Naast school voetbalt Flip drie keer per week en heeft hij ook nog een krantenwijk. “We vinden het belangrijk dat hij leert omgaan met geld en verantwoordelijkheid.” Alleen gaat dat omgaan met geld nog niet helemaal vlekkeloos.
Alles gaat op aan kaasbroodjes
Hoewel Flip iedere maand best aardig verdient met zijn krantenwijk, lukt sparen hem totaal niet. “Hij geeft alles uit,” lacht Bernadet. “Aan snoep, blikjes frisdrank, broodjes op school… echt alles.” Zij en Willem proberen daar niet te streng in te zijn. “Het is zijn geld. Als hij dat aan kaasbroodjes wil uitgeven, dan is dat zijn keuze. Daar leert hij uiteindelijk ook van.” Toch komt dat gebrek aan spaargeld nu ineens wel heel ongelukkig uit. Vorige week ging namelijk zijn laptop kapot. Niet door slijtage of ouderdom, maar door een nogal onhandig moment op de trap.
“Alles stortte naar beneden”
Flip probeerde tegelijk een bord eten, zijn schooltas, een fles cola én zijn laptop mee naar boven te nemen. Dat liep niet bepaald goed af. “Hij struikelde halverwege en alles kletterde naar beneden,” vertelt Bernadet. “Overal cola, glasscherven en die laptop natuurlijk compleet kapot.” In eerste instantie dachten ze nog dat reparatie misschien mogelijk was, maar dat bleek niet zo te zijn. “Hij is echt total loss.” En dat is een probleem, want Flip heeft zijn laptop dagelijks nodig voor school. “Alles gaat tegenwoordig digitaal. Huiswerk, opdrachten, verslagen… zonder laptop kom je eigenlijk nergens.”
Pas drie jaar oud
Wat het extra ingewikkeld maakt, is dat de laptop nog helemaal niet oud was. Willem en Bernadet hadden destijds juist bewust een goede gekocht, met de afspraak dat Flip er minstens vijf jaar mee zou doen. “Hij is nu pas drie jaar oud,” zegt Bernadet. “Dus in onze ogen was hij er gewoon slordig mee.” Volgens Flip was het een ongeluk en kan hij daar niets aan doen. “En ergens klopt dat natuurlijk ook wel. Hij heeft het niet expres gedaan. Alleen heel handig was het niet.” Maar toch worstelen Bernadet en Willem nu met de vraag wat verstandig is.
Gewoon een nieuwe kopen?
Flip zelf vindt de oplossing vrij simpel: zijn ouders moeten gewoon een nieuwe laptop kopen. “Volgens hem heeft hij dat ding nodig voor school en dus hoort dat bij de verantwoordelijkheid van ouders.” Daarin voelt hij zich behoorlijk gesteund door zijn vrienden. Twee van hen kregen namelijk ook zonder discussie een nieuwe laptop van hun ouders nadat hun oude kapot was gegaan. “Die zeggen allemaal: natuurlijk betalen ouders dat. Het is voor school.”
Maar Willem en Bernadet vinden dat wel erg makkelijk gedacht. “We willen niet dat hij leert dat spullen vanzelf vervangen worden als je er onvoorzichtig mee bent.” Volgens Bernadet zit daar juist een belangrijke les in. “Als je nooit de gevolgen voelt van je eigen gedrag, leer je ook niet voorzichtig omgaan met dure spullen.”
Maar hem alles zelf laten betalen?
Tegelijkertijd vinden ze het ook lastig om Flip volledig zelf verantwoordelijk te maken. “Een nieuwe laptop kost gewoon ontzettend veel geld,” zegt Bernadet. “Zelfs als hij zijn hele salaris en zakgeld zou inleveren, is hij daar heel lang mee bezig.” En eerlijk gezegd vinden zij dat ook weer sneu. “Hij is vijftien. We willen ook dat hij leuke dingen kan blijven doen.” Want hoewel Flip inderdaad niet goed spaart, werkt hij wél hard voor zijn geld. “Hij staat gewoon iedere week vroeg op voor die krantenwijk en combineert dat met school en voetbal.” Daarom twijfelen Willem en Bernadet enorm.
Geld lenen van zijn ouders?
De oplossing waar ze nu over nadenken, is dat zij de laptop voorschieten en Flip het geld voor de helft terugbetaalt. “Dan voelt hij in ieder geval dat zo’n ongeluk financiële gevolgen heeft,” legt Bernadet uit. Maar ook daar zitten haken en ogen aan. Want hoe realistisch is het eigenlijk dat een vijftienjarige honderden euro’s terugbetaalt? “Dan is hij misschien anderhalf jaar bezig. Dat voelt ook weer zo zwaar.” Bovendien willen ze niet dat al zijn geld de komende jaren alleen nog maar naar een schuld gaat. “Hij moet ook gewoon jong kunnen zijn.”
“Wanneer leer je verantwoordelijkheid?”
Wat Bernadet vooral lastig vindt, is de balans tussen helpen en opvoeden. “Natuurlijk kunnen wij best een nieuwe laptop betalen,” zegt ze eerlijk. “Het gaat ons niet om het geld zelf.” Maar ze vraagt zich af welk signaal ze daarmee afgeven. “Als wij nu meteen een nieuwe kopen, leert hij dan nog wel verantwoordelijkheid?” Tegelijkertijd wil ze ook niet doorslaan in strengheid. “Het was geen kwajongensgedrag. Het was gewoon onhandig.” En dat maakt het juist zo ingewikkeld. “Als hij expres roekeloos had gedaan, was het makkelijker geweest.”
“We willen hem ook niet laten vallen”
Voorlopig gebruikt Flip tijdelijk een oude laptop van Willem voor zijn schoolwerk, maar dat is geen blijvende oplossing. Ondertussen blijven de gesprekken thuis doorgaan. Flip vindt nog steeds dat zijn ouders gewoon een nieuwe moeten regelen, terwijl Willem en Bernadet zoeken naar iets daartussenin. “Misschien betalen wij een deel en hij een deel,” zegt Bernadet. “Of misschien spreken we af dat hij een paar maanden meebetaalt.” Eén ding weten ze in ieder geval zeker: ze willen hun zoon verantwoordelijkheid leren, zonder hem meteen keihard te laten vallen. “Dat blijft denk ik het lastigste aan opvoeden,” zegt Bernadet. “Wanneer help je je kind… en wanneer moet hij iets zelf leren?”
Afbeelding: Unsplash+
Joris -
Als de afspraak was dat hij 5 jaar met zijn laptop zou doen, en hij zit op 3 jaar, dan volstaat een tweedehandsje van 3 jaar oud dus prima. Dat jong maakt huiswerk, opdrachten en verslagen. Daar heb je überhaupt geen laptop van 1000 piek voor nodig. Koop gewoon een tweedehands exemplaar, daar kan ie de havo en als ‘ie wil het vwo of hbo ook prima mee doorkomen als het blijft bij wat office-werkzaamheden en internetten.