Toen Rachida haar vriend Ralph ontmoette, vond ze het eerlijk gezegd nog spannender om zijn moeder te leren kennen dan hemzelf. Haar vorige schoonmoeder was namelijk allesbehalve aardig geweest. “Dat was echt een moeilijke vrouw,” vertelt ze. “Ik had altijd het gevoel dat ik het verkeerd deed.” Daarom zag ze behoorlijk op tegen de ontmoeting met Ralphs moeder Eveline.
Die spanning bleek uiteindelijk totaal onnodig. “Eveline is juist ontzettend warm en liefdevol. Echt zo’n moeder die haar gezin altijd op de eerste plek zet.” Vanaf het eerste moment voelde Rachida zich welkom. Niet alleen Eveline, maar ook Ralphs zussen en zwagers namen haar direct op in de familie. “Ik voelde me eigenlijk meteen onderdeel van het gezin.”
Een hechte familie
Inmiddels zijn Rachida en Ralph alweer een paar jaar samen en is het contact met zijn familie alleen maar hechter geworden. Om de week eten ze bij haar schoonouders en daarnaast zijn er verjaardagen, spontane etentjes, dagjes weg en soms zelfs familieweekenden. “We gaan regelmatig met z’n allen een nachtje weg. Dan huren we een huisje en doet iedereen mee.”
Dat gezellige familieleven vond Rachida in het begin heerlijk. Zelf komt ze namelijk uit een gezin waarin iedereen veel meer zijn eigen leven leidt. “Bij ons zie je elkaar natuurlijk ook, maar lang niet zo intensief.” Juist daarom genoot ze ervan om onderdeel te zijn van zo’n warme familie.
Benauwend
Toch merkt ze de laatste tijd dat het nauwe contact soms ook benauwend begint te voelen. “Het is heel lief bedoeld allemaal, maar het wordt ook steeds vanzelfsprekender dat je overal bij bent.” Volgens Rachida worden plannen vaak niet eens meer echt overlegd. “Dan wordt er gewoon in de familie-app gezet wanneer een verjaardag gevierd wordt en dan wordt er eigenlijk vanuit gegaan dat iedereen aanwezig is.”
Ze merkt dat ze haar schoonfamilie inmiddels vaker ziet dan haar eigen familie. “En ergens vind ik dat ook jammer, want je eigen leven wordt er steeds meer omheen gebouwd.”
Ingeschreven voor een hardloopwedstrijd
De situatie waar ze nu mee worstelt begon met wat volgens haar schoonfamilie een ‘supergezellig idee’ was. Eveline en haar dochters wilden zich inschrijven voor een hardloopwedstrijd in september en besloten dat het nóg leuker zou zijn als iedereen mee zou doen. “Ze hadden met z’n drieën bedacht dat het gezellig was als we samen die tien kilometer gingen lopen,” vertelt Rachida. “Alleen: ik houd helemaal niet van sporten.”
Ze moest bijna lachen toen ze hoorde dat haar naam al was doorgegeven. “Ik dacht eerst nog dat het een grap was. Maar nee hoor, ik bleek gewoon serieus ingeschreven te zijn.” Volgens de familie draait het niet eens echt om die wedstrijd, maar vooral om het samen trainen en toewerken naar iets leuks. “Iedereen zegt steeds hoe gezellig het wordt. Samen hardlopen, samen oefenen, misschien zelfs leuke sportkleding kopen.”
Maar Rachida voelt daar totaal geen enthousiasme bij. “Ik krijg al stress als ik eraan denk. Ik ben echt niet iemand die voor haar plezier tien kilometer gaat hardlopen.”
“Kom op, gezellig!”
Toch vindt ze het ontzettend moeilijk om dat duidelijk te zeggen. Ze heeft voorzichtig geprobeerd aan te geven dat hardlopen niets voor haar is, maar die boodschap lijkt niet echt binnen te komen. “Dan zeggen ze meteen: ‘Kom op, het wordt juist gezellig!’ Of: ‘Je hoeft helemaal niet hard te gaan. Het gaat om de belevenis.’” Volgens Rachida begrijpen ze niet dat het haar helemaal niet om het prestatiedeel gaat. “Het gaat er niet om dat ik bang ben dat ik het niet kan. Ik wil het gewoon simpelweg niet.”
Maar omdat iedereen zo enthousiast reageert, voelt ze zich direct ongezellig wanneer ze twijfelt. “Alsof ik degene ben die het verpest.” Juist omdat haar schoonfamilie zo lief is, durft ze bijna geen nee te zeggen. “Als mensen onaardig waren, was het makkelijker geweest om grenzen te trekken. Maar Eveline bedoelt alles vanuit liefde.” En precies dat maakt het ingewikkeld. “Ik wil haar absoluut niet kwetsen. Ze heeft me vanaf het begin behandeld alsof ik haar eigen dochter ben.”
Bang om mensen teleur te stellen
Rachida merkt dat ze zichzelf steeds vaker wegcijfert om de sfeer goed te houden. “Ik ben iemand die conflicten liever vermijdt.” Daardoor zegt ze sneller ja tegen dingen waar ze eigenlijk geen zin in heeft. Haar vriend Ralph begrijpt ergens wel dat zij anders in elkaar zit dan zijn familie, maar hij lijkt minder goed te begrijpen waarom dit haar zo bezighoudt. “Voor hem is dit allemaal normaal. Hij is opgegroeid in een gezin waar alles samen gedaan wordt.”
Volgens Ralph moet ze het minder zwaar maken. “Hij zegt steeds: ‘Het is gewoon gezellig bedoeld.’ En dat weet ik ook wel. Maar dat betekent niet automatisch dat ik het ook leuk moet vinden.” Wat haar misschien nog wel het meest frustreert, is dat ze zichzelf soms kinderachtig vindt. “Ik ben volwassen. Waarom vind ik het dan zo moeilijk om gewoon eerlijk te zeggen dat ik niet mee wil doen?” Toch weet ze diep van binnen wel waar dat vandaan komt. “Ik ben bang dat nee zeggen voelt als afwijzing. Alsof ik niet echt onderdeel van de familie wil zijn.”
Grenzen stellen zonder ruzie
Ondertussen merkt Rachida dat ze steeds meer behoefte krijgt aan ruimte voor zichzelf. “Ik hoef echt niet overal aan mee te doen om van mijn schoonfamilie te houden.” Ze begint langzaam te beseffen dat grenzen stellen niet hetzelfde is als mensen afwijzen. “Alleen vind ik het nog heel lastig om dat ook echt uit te spreken.”
Want hoewel haar schoonfamilie soms overweldigend kan zijn, wil ze ze absoluut niet kwijt. “Ik ben echt dol op ze. Maar ik wil ook niet dat ik overal maar automatisch in mee ga omdat ik bang ben iemand teleur te stellen.” En die hardloopwedstrijd? Daar hoopt ze voorlopig nog onderuit te komen. “Want eerlijk gezegd krijg ik al spierpijn van het idee alleen.”
Foto: Pragyan Bezbaruah via Pexels
Sanderien van Mul -
Met voorzichtigheid en subtiele hints ga je het niet redden in het leven, zeker niet als je je eigen grenzen wil stellen en bewaken. Neem dit voorbeeld als een harde, maar wijze levensles: zodra er weer iemand van de familie over een ‘gezellige’ activiteit samen waar jij geen zin in hebt (en dat is een volkomen legitieme reden) begint, dan zeg jij, luid en duidelijk, HARDOP, ‘Nee.’ Daar zul je ruzie over krijgen. Daar zul je scheve koppen over zien. Daar zul je problemen mee krijgen. Je oh zo warme schoonfamilie zal een stuk killer worden. Je vriend zal het meer dan waarschijnlijk niet begrijpen en je kwalijk nemen. Als je wil toegeven aan die oh zo gezellige groepsdruk, cijfer je dan maar helemaal weg. Maar je intuïtie gilt al dat je verstikt wordt. Luister daar naar! En zeg dat dat idiote hardloopgedoe niets voor jou is, je doet niet mee, traint niet mee, en dat je bij de volgende keer dat iemand op zo’n ‘gezellig’ idee komt, jij eerst overleg wil. Het is toch te zot voor woorden dat iemand anders voor jou beslist waar jij je tijd en energie aan besteedt, zeker als het iets is wat totaal jouw belangstelling niet heeft? Kom op hoor, toon ruggengraat! Denk er maar eens aan wat er gaat gebeuren als je in deze familie trouwt en kinderen krijgt. Ze walsen nu al compleet over je heen en jij maar braaf ja en amen knikken. ‘Nee’ is een duidelijk en volledig antwoord.