fb
Damespraatjes Damespraatjes

Alle vormen van dementie uitgelegd

Dementie is geen specifieke ziekte, maar eerder een verzamelnaam voor een groep van verschillende vormen die de cognitieve functies van een persoon aantasten. Deze vormen van dementie hebben vaak geheugenverlies, veranderingen in gedrag en persoonlijkheid, en moeilijkheden bij dagelijkse activiteiten als gemeenschappelijke kenmerken.

In deze blog zullen we de veelvoorkomende vormen van dementie, hun oorzaken, symptomen en de behandelingsopties bespreken.

Ziekte van Alzheimer

De ziekte van Alzheimer is veruit de meest voorkomende vorm van dementie en vertegenwoordigt ongeveer 60-70% van alle gevallen. Deze progressieve aandoening wordt gekenmerkt door de opbouw van abnormale eiwitten in de hersenen, zoals amyloïde plaques en tau-tangles, die de neuronen beschadigen en leiden tot geheugenverlies en cognitieve achteruitgang. Het begint meestal met subtiele symptomen, zoals vergeetachtigheid, en verergert na verloop van tijd. Naarmate de ziekte vordert, worden dagelijkse activiteiten steeds moeilijker en kan de persoon uiteindelijk volledig afhankelijk worden van anderen voor zorg.

Vasculaire dementie

Vasculaire dementie ontstaat als gevolg van problemen met de bloedtoevoer naar de hersenen. Dit kan optreden na een beroerte of als gevolg van kleine bloedvaten die in de hersenen verstopt raken. De symptomen van vasculaire dementie variëren afhankelijk van welk deel van de hersenen is aangetast, maar vaak komt het neer op problemen met denken, plannen en herinneren. Vasculaire dementie kan een plotselinge achteruitgang in cognitieve functies veroorzaken na een beroerte, maar het kan ook geleidelijk zijn intrede doen.

Lewy body dementie

Lewy body dementie wordt gekenmerkt door de aanwezigheid van abnormale eiwitten, bekend als Lewy bodies, in de hersenen. Deze eiwitten verstoren de normale functie van neuronen en veroorzaken cognitieve en motorische problemen. Mensen met Lewy body dementie kunnen hallucinaties, slaapstoornissen en fluctuerende cognitieve symptomen ervaren. Deze vorm van dementie kan soms moeilijk te onderscheiden zijn van de ziekte van Parkinson.

Frontotemporale dementie

Frontotemporale dementie is een minder voorkomende vorm van dementie die de frontale en temporale kwabben van de hersenen aantast. Dit leidt tot veranderingen in persoonlijkheid, gedrag en taal. Het begint meestal op jongere leeftijd dan de ziekte van Alzheimer en kan leiden tot ernstige sociale en emotionele problemen. In sommige gevallen kunnen mensen met frontotemporale dementie ongepast gedrag vertonen of moeite hebben met het begrijpen van sociale signalen.

Oorzaken en risicofactoren

De exacte oorzaken van dementie variëren afhankelijk van het type, maar er zijn enkele gemeenschappelijke risicofactoren en mechanismen die bijdragen aan de ontwikkeling van deze vormen. Hier zijn enkele van de belangrijkste oorzaken en risicofactoren die geassocieerd worden met dementie:

Leeftijd

Leeftijd is een belangrijke risicofactor voor dementie. Het risico op dementie neemt toe naarmate mensen ouder worden. Hoewel dementie op elke leeftijd kan voorkomen, ontstaat het vaak bij mensen ouder dan 65 jaar.

Genetische factoren

Erfelijkheid speelt een rol bij sommige vormen van dementie. Mensen met een familiegeschiedenis van dementie lopen mogelijk een hoger risico op het ontwikkelen van de aandoening. Specifieke genetische mutaties zijn geïdentificeerd als risicofactoren voor bepaalde vormen van dementie, zoals de ziekte van Alzheimer.

Cardiovasculaire risicofactoren

Factoren die het risico op hart- en vaatziekten verhogen, zoals hoge bloeddruk, diabetes, obesitas en hoog cholesterol, kunnen ook het risico op vasculaire dementie vergroten. Een gezonde levensstijl en het beheersen van deze risicofactoren kunnen bijdragen aan het verminderen van de kans op dementie.

Levensstijlkeuzes

Sommige levensstijlkeuzes, zoals roken, overmatig alcoholgebruik, gebrek aan lichaamsbeweging en een ongezond dieet, worden geassocieerd met een verhoogd risico op dementie. Het aannemen van een gezondere levensstijl kan helpen bij het verminderen van dit risico.

Traumatisch hersenletsel

Een ernstig traumatisch hersenletsel, zoals een herhaalde hersenschudding of een ernstig hoofdletsel, kan het risico op het ontwikkelen van dementie verhogen, vooral op latere leeftijd.

Neurodegeneratieve processen

Bij veel vormen van dementie, zoals de ziekte van Alzheimer, spelen neurodegeneratieve processen een centrale rol. We spreken dan over de ophoping van abnormale eiwitten in de hersenen, ontstekingsreacties en schade aan neuronen. Het begrijpen van deze processen kan helpen bij de ontwikkeling van behandelingen en preventiestrategieën.

Diagnose en behandeling

De diagnose van dementie is complex en vereist vaak een uitgebreid evaluatieproces. Dit omvat meestal:

  • Een grondig medisch onderzoek om andere oorzaken van cognitieve problemen uit te sluiten.
  • Beoordeling van de medische geschiedenis van de patiënt en symptomen.
  • Neuropsychologische tests om cognitieve functies te beoordelen.
  • Beeldvorming van de hersenen, zoals MRI- of CT-scans, om hersenveranderingen te identificeren.
  • Bloedonderzoeken om andere mogelijke oorzaken van cognitieve problemen op te sporen.

Behandelingen voor dementie variëren, afhankelijk van het type en de ernst van de vorm. Hoewel er momenteel geen genezing is, zijn er wel behandelingen die de symptomen kunnen verlichten en de progressie van de ziekte kunnen vertragen. Deze behandelingen omvatten:

  • Medicijnen die gericht zijn op het verbeteren van cognitieve functies en het beheersen van gedragsproblemen.
  • Psychotherapie en cognitieve gedragstherapie om met emotionele en gedragsmatige symptomen om te gaan.
  • Levensstijlaanpassingen, waaronder dieet, lichaamsbeweging en sociale activiteiten, die kunnen helpen bij het behouden van de cognitieve functies en het bevorderen van een betere levenskwaliteit.

Passende zorg

Of je nu de ziekte van Alzheimer, vasculaire dementie, Lewy body dementie of frontotemporale dementie hebt, goede zorg is erg belangrijk. Bij Martha Flora verpleeghuis Goes bieden ze particuliere zorg voor mensen met dementie. Bewoners leven hier kleinschalig in hun eigen studio’s, waar zij persoonlijke zorg ontvangen. Het begrijpen van dementie en het beschikbaar hebben van dit soort gespecialiseerde zorginstellingen kan het leven van mensen met dementie positief beïnvloeden.

Meer te weten komen over de iconen in onze bovenste afbeelding? We vertellen je er graag alles over!

Foto door Gustavo Fring via Pexels

Reageer ook