Toen Veronique haar man Harko leerde kennen, vond ze het ergens nog grappig. “Hij kon zó genieten van eten,” vertelt ze. “Hij at met smaak, met enthousiasme. Dat vond ik leuk.” Maar wat toen nog aandoenlijk leek, is inmiddels een bron van irritatie, schaamte en zorg geworden. “Hij heeft last van wat ik maar ‘bodemdrift’ noem. Alles moet op. Altijd. En het liefst zo snel mogelijk.”
Alles moet leeg
Of het nu een bakje nootjes is, een zak chips, een glas wijn of zijn avondeten: Harko werkt het in recordtempo naar binnen. “Als ik net ben gaan zitten met een kop thee en wat nootjes, is het schaaltje al leeg voordat ik er erg in heb,” zegt Veronique. “Dan kijk ik op en denk ik: waar is het gebleven?” Hetzelfde gebeurt met drinken. Zijn glas is standaard als eerste leeg. Op feestjes, bij vrienden, thuis op de bank. “Het is alsof hij onrustig wordt als er nog iets in zit.” Volgens Veronique gaat het niet alleen om de hoeveelheid, maar vooral om het tempo. “Het is niet gezellig. Samen eten is voor mij een moment van rust, van praten, van genieten. Maar hij zit te bunkeren alsof iemand het straks van hem afpakt.”
Restaurants zijn een ramp
Buiten de deur eten vindt Veronique inmiddels bijna stressvol. “In een restaurant is het echt bizar,” zegt ze. “Hij zit binnen tien minuten met een leeg bord, terwijl ik nog niet eens op de helft ben.” Wat haar nog het meest stoort: als zij haar bord niet leeg eet, schuift hij het zonder gêne naar zich toe. “Dan zegt hij: ‘Zonde om weg te gooien’ en begint hij eraan.” Ook als ze met vrienden zijn. “Ik zie mensen kijken. Het is gênant.” Ze heeft wel eens geprobeerd het luchtig te brengen. “Ik zei een keer lachend: ‘Ik red me zelf wel hoor.’ Maar hij voelde zich meteen aangevallen.” Volgens Harko maakt zij er een probleem van. “Hij zegt: ‘Ik hou gewoon van eten, wat is daar mis mee?’”
De bodemdrift
Veronique noemt het zelf ‘bodemdrift’: de drang om alles op te maken. “Hij kan geen restje laten staan. Als er nog een halve schaal aardappels staat, dan moet dat op. Ook als hij eigenlijk al vol zit.” Het frustreert haar, maar ze maakt zich ook zorgen. Harko is de afgelopen jaren wat aangekomen. “De huisarts heeft gezegd dat hij best wat kilo’s kwijt zou mogen voor zijn gezondheid.” Maar hoe moet dat als hij alles opeet wat hij tegenkomt? Rustiger eten, bewust proeven, luisteren naar je verzadiging — het lijkt niet in hem te zitten. “Hij schept zijn bord vol en voor ik drie happen heb genomen, vraagt hij al of ik nog wat neem.”
Liefde in de keuken
Wat het extra pijnlijk maakt, is dat Veronique graag kookt. Ze kan uren in de keuken staan om iets bijzonders op tafel te zetten. “Ik vind het heerlijk om nieuwe recepten te proberen. Mooie ingrediënten, aandacht voor presentatie.” Maar zodra het op tafel staat, ziet ze het gebeuren. Harko schept alles door elkaar, maakt er een prakkie van en eet het in hoog tempo op. “Dan denk ik: ik heb hier zo mijn best op gedaan.” Ze verlangt naar een moment waarop hij zegt: wat heb je dit mooi gemaakt. Of: dit smaakt bijzonder. Maar vaak is zijn bord al leeg voordat ze zelf goed en wel begonnen is.
Aangevallen
Als ze er iets van zegt, loopt het vast. “Hij voelt zich meteen bekritiseerd,” zegt Veronique. “Alsof ik hem een slechte tafelmanier verwijt of hem dik noem.” Dat is niet wat ze wil. Ze wil gezellig samen eten, zonder schaamte bij vrienden en zonder zorgen om zijn gezondheid. “Maar elke keer als ik het aankaart, zegt hij dat ik overdrijf.” Soms vraagt ze zich af of het iets diepers is. Is het gewoonte? Is het stress? Heeft hij vroeger geleerd dat je altijd je bord moet leeg eten? “Hij komt uit een gezin waar niets werd verspild,” zegt ze. “Misschien zit dat er nog in.”
Tussen schaamte en zorg
Bij vrienden probeert ze het onderwerp te vermijden. Maar als Harko weer haar bord naar zich toetrekt of het laatste broodje zonder overleg pakt, voelt ze de blikken. “Ik schaam me dan echt.” Tegelijkertijd voelt ze zich schuldig over haar irritatie. “Het is geen verslaving aan alcohol of gokken. Het is eten. Dat klinkt zo onschuldig.” Maar voor haar raakt het aan meer: respect, samen genieten, rekening houden met elkaar. Ze wil geen politieagent aan tafel zijn. Niet tellen hoeveel hij eet of hoe snel. “Ik ben zijn vrouw, niet zijn moeder.”
Wat nu?
Veronique zit in dubio. Moet ze het groter maken en voorstellen om samen met een diëtist of coach te praten over eetgedrag? Of moet ze accepteren dat dit is wie hij is? Ze mist de rust aan tafel. Het samen tafelen zonder haast, zonder strijd. “Ik wil gewoon dat we samen kunnen genieten van eten, in plaats van dat het voelt als een wedstrijd tegen de klok.” Wat zou jij doen? Het blijven benoemen en hopen dat hij inziet wat het met haar doet? Of loslaten en je eigen tempo blijven volgen, ongeacht zijn bodemdrift? Voor Veronique is het duidelijk: het gaat niet alleen om lege borden. Het gaat om aandacht. En die lijkt soms sneller op dan het schaaltje nootjes op tafel.
Afbeelding: Freepik
Joris -
Dat gewicht verliezen is, in elk geval in theorie, simpel, namelijk minder innemen dat je verbrandt. Zijn eetgedrag lijkt me bijzonder problematisch en dat heeft vast een reden. Ik zou de diëtist even laten voor wat het is, en hem een psycholoog laten consulteren. De oorzaak is onbekend, het gevolg is overgewicht. Maar goed, de kans dat je hem bij een psycholoog (of diëtist of wat voor zorgverlener dan ook) krijgt schat ik in op nihil – hij zit immers nog in de ontkenningsfase en ‘heeft helemaal geen probleem’.