Soms weet je niet of je moet huilen, boos moet worden of gewoon helemaal niets meer moet zeggen. Dat is precies hoe Renske zich voelt sinds ze een week geleden hoorde dat haar vroegere beste vriendin Kate door een tragisch ongeval is getroffen. De twee waren jarenlang onafscheidelijk, totdat een zakelijk conflict hun vriendschap kapotmaakte. Nu krijgt Renske een verzoek dat haar volledig uit balans brengt: de ouders van Kate willen graag dat zij tijdens het afscheid spreekt. Maar hoe doe je dat voor iemand die de laatste jaren niets meer van je wilde weten?
“Ik weet oprecht niet wat ik hiermee moet”, vertelt Renske. “Aan de ene kant waren Kate en ik jarenlang elkaars beste vriendinnen. Aan de andere kant heeft ze me de afgelopen jaren compleet genegeerd. En nu word ik ineens gevraagd om iets heel persoonlijks voor haar te doen.”
Van beste vriendinnen naar samen een eigen kapsalon
Renske en Kate kenden elkaar al vanaf de basisschool. Ze groeiden samen op, deelden lief en leed en wisten op een gegeven moment eigenlijk niet beter dan dat ze bij elkaar hoorden. Toen ze na de middelbare school allebei voor de kappersopleiding kozen, was dat dan ook vanzelfsprekend. “Het was altijd wij tweeën. We hadden dezelfde interesses, konden uren praten en droomden er allebei van om ooit een eigen zaak te hebben.”
Die droom werd werkelijkheid. Tien jaar geleden begonnen ze samen een kapsalon. Ze waren ontzettend trots op wat ze hadden opgebouwd. Niet alleen omdat ze samen ondernemer waren geworden, maar vooral omdat ze iets hadden gecreëerd dat helemaal van henzelf was. Natuurlijk waren er weleens meningsverschillen. Samenwerken met je beste vriendin is immers niet altijd gemakkelijk. Toch hadden ze nooit gedacht dat hun vriendschap ooit op deze manier zou eindigen.
Een zwangerschapsverlof dat alles veranderde
De problemen begonnen toen Renske met zwangerschapsverlof ging. Kate bleef in de salon werken en nam tijdelijk meer verantwoordelijkheden op zich. Maar achter de schermen ging het steeds minder goed. “Toen ik terugkwam, bleek de administratie een enorme puinhoop te zijn. Er waren dingen niet bijgehouden, afspraken niet goed verwerkt en financieel was het ook allemaal onduidelijk. Ik schrok daar ontzettend van.”
Renske had verwacht dat ze na haar verlof samen de draad weer zouden oppakken. In plaats daarvan ontstond er een flinke ruzie. De frustraties liepen hoog op en gesprekken die eigenlijk bedoeld waren om problemen op te lossen, eindigden steeds vaker in verwijten.
Uiteindelijk besloot Kate uit de gezamenlijke salon te stappen. Ze begon voor zichzelf, in een eigen kapperszaak een stukje verderop in dezelfde straat. “Dat vond ik verschrikkelijk. Niet alleen omdat onze samenwerking voorbij was, maar vooral omdat ik mijn beste vriendin kwijtraakte. Het voelde alsof tien jaar samen iets opbouwen ineens niets meer betekende.”
Renske bleef proberen, maar Kate wilde niet
Een jaar na hun zakelijke breuk besloot Renske dat ze niet langer wilde wachten. Hoeveel er ook was gebeurd, ze miste Kate. Ze wilde proberen om de vriendschap te herstellen en hoopte dat ze op een dag weer gewoon met elkaar konden praten. Ze stuurde berichtjes, probeerde te bellen en liet voorzichtig weten dat ze openstond voor een gesprek.
Maar Kate hield de boot af. “Ik kreeg geen reactie. Gewoon helemaal niets. In het begin dacht ik dat ze misschien gewoon tijd nodig had. Dat begreep ik ook wel. Maar naarmate de maanden voorbijgingen, begon het me steeds meer pijn te doen.”
Renske bleef met veel vragen zitten. Had ze iets anders moeten doen? Had ze harder haar best moeten doen? Of was de vriendschap voor Kate inmiddels echt voorgoed voorbij? “Het moeilijkste vond ik dat we nooit meer normaal hebben kunnen praten. Ik had graag nog één keer tegenover haar gezeten. Niet eens om alles op te lossen, maar gewoon om te horen hoe het met haar ging.”
Een verzoek dat alles op zijn kop zet
Een week geleden kreeg Renske het verschrikkelijke bericht dat Kate een tragisch ongeval had gehad. Het nieuws kwam hard binnen. Ondanks alles wat er tussen hen was gebeurd, bleef Kate iemand met wie ze een groot deel van haar leven had gedeeld. Maar kort daarna volgde een bericht dat haar misschien nog wel meer in verwarring bracht.
De ouders van Kate namen contact met haar op. Ze vertelden dat Kate vroeger regelmatig had gezegd dat ze graag wilde dat Renske tijdens haar afscheid zou spreken, mocht haar ooit iets overkomen. “Ik wist gewoon niet wat ik hoorde. Haar ouders bleven herhalen dat Kate dat altijd had gezegd en dat ze het daarom graag zo wilden doen.”
Toch voelt het voor Renske ontzettend tegenstrijdig. Kate heeft haar het afgelopen jaar genegeerd. Haar telefoontjes werden niet beantwoord en haar berichten bleven onbeantwoord. Waarom zou ze nu ineens degene moeten zijn die namens haar spreekt? “Ik denk dan: als Kate mij er echt bij had willen hebben, waarom heeft ze dan nooit meer contact gezocht? Waarom heeft ze mijn pogingen om het goed te maken altijd afgehouden? Het voelt bijna alsof haar ouders een beeld van Kate schetsen dat niet overeenkomt met hoe ik haar de laatste tijd heb ervaren.”
Spreken uit liefde of trouw blijven aan haar gevoel?
De ouders van Kate blijven erbij dat dit de wens was die hun dochter vroeger heeft uitgesproken. Voor hen is het belangrijk dat die wens wordt gerespecteerd. Renske begrijpt dat ergens ook. Ze kan zich voorstellen dat haar ouders zich vasthouden aan alles wat Kate ooit heeft gezegd en dat ze graag willen dat het afscheid verloopt zoals zij dat voor ogen had.
Maar Renske worstelt met de vraag of zij daar wel de juiste persoon voor is. “Ik ben bang dat ik tijdens het spreken niet alleen verdriet voel, maar ook alle pijn en teleurstelling van het afgelopen jaar. Ik weet niet of ik dan op een eerlijke manier over haar kan vertellen. En ik wil ook niet doen alsof alles tussen ons goed was, want dat was het niet.”
Tegelijkertijd denkt ze terug aan het meisje dat ze vroeger kende. Het meisje met wie ze op de basisschool al bevriend was, met wie ze de kappersopleiding deed en met wie ze tien jaar lang een eigen zaak runde. Die herinneringen zijn er nog steeds. En die betekenen veel voor haar.
“Misschien moet ik proberen onderscheid te maken tussen de Kate die ik de laatste tijd heb gekend en de Kate met wie ik zoveel mooie jaren heb gehad. Maar ik weet niet of dat genoeg is om daar straks voor een volle zaal over te kunnen spreken.”
Wat zouden jullie doen?
Renske heeft nog geen beslissing genomen. Ze wil de ouders van Kate niet kwetsen en tegelijkertijd wil ze zichzelf niet voorbijlopen. Ze vraagt zich af of ze gehoor moet geven aan een wens die Kate ooit heeft uitgesproken, terwijl haar recente gedrag juist het tegenovergestelde leek te vertellen. “Ik wil niet dat mijn laatste woorden over haar worden bepaald door onze ruzie. Maar ik wil ook niet doen alsof die ruzie er nooit is geweest. Misschien is dat wel het moeilijkste: ik weet niet meer wat Kate van mij had gewild.”
Moet Renske tijdens het afscheid spreken, omdat Kate dat ooit tegen haar ouders heeft gezegd? Of mag ze weigeren, omdat Kate haar het afgelopen jaar duidelijk op afstand heeft gehouden? Wat zouden jullie in haar situatie doen?
Afbeelding: Mehrpouya H via Unsplash
