Lieke (32) en haar beste vriendin kennen elkaar al sinds de middelbare school. Ze deelden liefdesverdriet, vierden elkaars successen en stonden altijd voor elkaar klaar. Toen haar vriendin enkele jaren geleden in ernstige financiële problemen kwam, twijfelde Lieke geen moment. Ze leende haar maar liefst 10.000 euro, ervan overtuigd dat ze haar daarmee uit de brand zou helpen. Maar nu Lieke voorzichtig vraagt wanneer ze haar geld terugkrijgt, blijft het stil. Berichten worden niet beantwoord, telefoontjes genegeerd en afspraken afgezegd. ‘Ik heb haar geholpen omdat ik van haar houd, niet omdat ik er iets voor terug wilde. Maar 10.000 euro is voor mij ook een enorm bedrag. Het doet misschien nog wel meer pijn dat ik mijn beste vriendin kwijt dreig te raken dan dat ik mijn geld niet terugzie.’
Een vriendschap van bijna twintig jaar
Lieke leerde haar vriendin kennen toen ze allebei nog op school zaten. Ze waren onafscheidelijk en groeiden samen op. Ze maakten elkaars eerste liefdes mee, gingen samen op vakantie en waren er ook tijdens de minder leuke momenten. Zelfs toen ze allebei een baan kregen en hun eigen leven opbouwden, bleef het contact hecht. “Het was iemand die ik blind vertrouwde. Als er iets gebeurde, was zij een van de eersten die ik belde. We hoefden elkaar niet iedere dag te zien om te weten dat we er voor elkaar waren”, vertelt Lieke. Juist daarom kwam het hard aan toen haar vriendin een paar jaar geleden in de problemen raakte.
Door een combinatie van financiële tegenvallers en oplopende rekeningen kon ze haar vaste lasten nauwelijks nog betalen. Er dreigden betalingsachterstanden en ze wist niet meer hoe ze de situatie moest oplossen. “Ze schaamde zich enorm. Ik merkte dat ze steeds stiller werd en minder vaak meeging als we iets gingen doen. Uiteindelijk vertelde ze me wat er aan de hand was. Ze was helemaal in paniek.”
Een lening van 10.000 euro
Lieke wilde haar vriendin helpen. Ze had zelf jarenlang gespaard en beschikte over voldoende geld om haar tijdelijk uit de problemen te helpen. Na verschillende gesprekken besloten ze dat Lieke haar 10.000 euro zou lenen. “Ik heb er natuurlijk over nagedacht. Het was geen klein bedrag, maar ik dacht ook: als ik mijn beste vriendin niet help wanneer ze me echt nodig heeft, wie dan wel?” vertelt ze. Ze spraken af dat het geld een lening was en dat haar vriendin het zou terugbetalen zodra haar financiële situatie verbeterde.
Lieke vertrouwde erop dat ze zich aan die afspraak zou houden. Ze wilde haar vriendin bovendien niet het gevoel geven dat ze onder druk stond. Daarom spraken ze geen ingewikkelde voorwaarden af. Achteraf had Lieke dat misschien anders aangepakt. “Ik had alles duidelijker op papier moeten zetten. Niet omdat ik haar niet vertrouwde, maar omdat je soms niet weet hoe omstandigheden veranderen. Toch denk je daar op zo’n moment niet aan. Je wilt iemand gewoon helpen.”
Eerst leek alles goed te gaan
In het begin veranderde er weinig aan hun vriendschap. Ze spraken elkaar regelmatig en haar vriendin bedankte Lieke meermaals voor haar hulp. Ook vertelde ze dat ze hard werkte om haar financiën weer op orde te krijgen. Lieke probeerde haar niet voortdurend naar de lening te vragen. Ze wilde dat haar vriendin de ruimte kreeg om haar leven weer op de rails te krijgen. Maar na verloop van tijd begon ze zich af te vragen hoe het ervoor stond.
“Ik had geen haast om iedere euro terug te krijgen. Ik wist dat ze het moeilijk had. Maar er gingen maanden voorbij en we hadden het eigenlijk nooit meer over het geld. Ik vond dat steeds ongemakkelijker worden.” Toen Lieke er voorzichtig naar vroeg, kreeg ze te horen dat het nog niet uitkwam. Ze accepteerde dat antwoord en stelde voor om later opnieuw te praten. Wat ze niet had verwacht, was dat het contact daarna steeds verder zou afnemen.
Waarom doet ze ineens zo afstandelijk?
Waar haar vriendin vroeger vrijwel direct reageerde op berichtjes, bleven antwoorden nu soms dagenlang uit. Uitnodigingen werden afgezegd en telefoontjes gingen onbeantwoord. Eerst zocht Lieke de oorzaak bij zichzelf. Misschien had ze haar vriendin op een verkeerd moment naar het geld gevraagd. Misschien schaamde die zich voor haar situatie. “Ik heb haar meerdere keren laten weten dat ik niet boos was en dat we er rustig over konden praten. Ik wilde helemaal geen ruzie. Ik wilde alleen weten waar ik aan toe was.” Maar hoe voorzichtiger Lieke probeerde te zijn, hoe groter de afstand leek te worden.
Uiteindelijk begon ze zich af te vragen of het geld de reden was dat haar vriendin haar vermeed. “Dat vind ik zo verdrietig. Ik heb haar niet geholpen om vervolgens ruzie te krijgen over geld. Ik heb haar geholpen omdat ze belangrijk voor me is. En nu voelt het alsof ik gestraft word omdat ik vraag naar iets wat we samen hebben afgesproken.”
Moet ze haar vriendin confronteren?
Lieke twijfelt over haar volgende stap. Ze zou het liefst gewoon met haar vriendin om tafel gaan zitten en bespreken hoe ze de situatie kunnen oplossen. Misschien kan er een betalingsregeling komen waarbij ze iedere maand een bedrag terugbetaalt. Het gaat haar er vooral om dat er weer contact en duidelijkheid ontstaat.
Tegelijkertijd vraagt ze zich af of ze niet te lang geduldig is geweest. Ze heeft overwogen om een formele brief te sturen waarin ze haar vriendin vraagt de afspraken na te komen. Ook denkt ze erover juridisch advies in te winnen, zeker omdat het om zo’n groot bedrag gaat. Maar de gedachte dat het zover moet komen, maakt haar verdrietig.
“Als ik echt stappen moet ondernemen om mijn eigen geld terug te krijgen, weet ik niet of onze vriendschap dat nog overleeft. Maar als ik niets doe, ben ik misschien niet alleen mijn vriendin kwijt, maar ook mijn spaargeld.”
Wat vind jij? Moet Lieke haar beste vriendin nog meer tijd geven, of is het terecht dat ze stappen onderneemt om haar 10.000 euro terug te krijgen? En zou jij ooit nog zo’n groot bedrag aan een vriend of vriendin uitlenen?
Afbeelding: Katy Smith via Unsplash
Joris -
Joh, hoe moeten wij nou weten of er een redelijke termijn verstreken is? Uit niets blijkt wanneer je het geld geleend hebt en hoe snel je er voor het eerst naar begon te vragen. Los van dat de schuld ogenschijnlijk niet officieel gedocumenteerd is, is de afspraak ’terugbetalen zodra haar financiële situatie verbeterde’ ook uitermate vaag. Wat nou als dat nooit gebeurt? Hopelijk heb je wat (flarden van) afspraken in een mailtje of appje staan…
Als telefoontjes onbeantwoord gingen (wat dat ook moge betekenen), ze niet meer op uitnodigingen ingaat en afspraken worden afgezegd, dan bel je toch gewoon spontaan bij haar aan met een modelcontract met concrete afspraken en dan kan ze kiezen: of ondertekenen en nakomen, of een juridische procedure. De relatie is toch al verziekt.
Voor wat financiële tegenvallers houden mensen doorgaans een buffer aan. Als je inkomsten en uitgaven niet meer passen, is het tijd om inkomen te vergroten (niet altijd makkelijk) en/of uitgaven te minderen (vaak wel mogelijk, niet altijd ideaal). Volwassenen horen niet meteen in de problemen te komen als er even iets tegenzit.