Een tijdje geleden vertelde een vriendin mij iets over haar dochter, die op school een gesprek had over haar studiekeuze. Ook de ouders waren daarbij uitgenodigd. De studiekeuzeadviseur stelde op een gegeven moment een vraag aan de aanwezige ouders: “Wie van jullie werkt nog in het vakgebied waarvoor hij of zij ooit heeft gestudeerd?” Tot mijn verbazing gingen er maar een paar handen omhoog. Bij de meeste ouders bleek de uiteindelijke loopbaan dus een heel andere kant op te zijn gegaan dan de studie die ze ooit hadden gekozen.
Ik vond dat eigenlijk wel een mooie vraag om over na te denken. Want hoewel een studiekeuze belangrijk is, hoeft je kind op zijn achttiende natuurlijk nog niet precies te weten wat het de rest van zijn leven wil doen. Tegelijkertijd is het wel verstandig om niet zomaar een opleiding te kiezen omdat vrienden die ook doen, omdat een studie gezellig klinkt of omdat je als ouder denkt dat er later veel werk in te vinden is. Een goede oriëntatie helpt om een keuze te maken die op dat moment bij je kind past. En misschien nog wel belangrijker: om te ontdekken waar de interesses en talenten liggen.
Begin bij je kind, niet bij de opleiding
Een logische eerste stap is om samen te kijken naar wat je kind leuk vindt. Waar krijgt hij of zij energie van? Welke vakken vindt je kind interessant en welke juist helemaal niet? Houdt je kind ervan om met mensen te werken, dingen te maken, problemen op te lossen of juist veel zelfstandig te werken?
Volgens Studiekeuzelab is het verstandig om bij jezelf te beginnen voordat je naar opleidingen en beroepen kijkt. Dat klinkt logisch, maar kan best lastig zijn als je kind nog geen idee heeft wat het wil.
Laat je kind zelf ontdekken
Als ouder kun je natuurlijk helpen met zoeken en informatie verzamelen, maar probeer niet meteen te vertellen welke studie volgens jou het beste is. Ga samen naar een open dag, bekijk opleidingen en praat met studenten. Laat je kind vooral zelf vragen stellen en ervaren hoe een opleiding voelt.
De Rijksoverheid noemt open dagen, voorlichtingsbijeenkomsten en gesprekken met opleidingen ook als manieren waarop ouders hun kind kunnen ondersteunen bij de studie- en beroepskeuze.
En als je kind het echt niet weet?
Geen paniek. Het is helemaal niet vreemd als een jongere twijfelt of meerdere richtingen interessant vindt. Praat erover met een mentor, decaan of studieloopbaanbegeleider. Ook een onafhankelijke vorm van studiekeuze hulp kan prettig zijn als je kind vastloopt of door alle mogelijkheden het overzicht kwijt is.
Soms helpt het juist om even een stap terug te doen. Niet: Welke studie moet ik kiezen?, maar: Wat voor werk en leven passen eigenlijk bij mij?
Ga samen naar een onderwijsbeurs
Een onderwijsbeurs kan een handige manier zijn om in korte tijd veel opleidingen en mogelijkheden te ontdekken. Je kind kan vragen stellen, informatie verzamelen en misschien opleidingen tegenkomen waar het zelf nog niet aan had gedacht.
Het belangrijkste is uiteindelijk dat je kind zich eigenaar voelt van de keuze. Jij kunt meedenken, vragen stellen en helpen om informatie op een rijtje te zetten, maar probeer te voorkomen dat jouw voorkeur de doorslag geeft.
Een studiekeuze is belangrijk, maar niet definitief
De anekdote van mijn vriendin bleef bij me hangen. Want de meeste ouders op die school werken inmiddels niet meer in het vakgebied waarvoor ze ooit studeerden. Een studiekeuze kan dus een belangrijke start zijn, maar bepaalt niet automatisch je hele toekomst.
Wel is het fijn als je kind straks een opleiding begint met het gevoel: hier heb ik goed over nagedacht en dit past op dit moment bij mij. En ook als later blijkt dat het toch een andere richting wordt, is dat geen mislukking. Studenten kunnen hun keuze immers nog bijstellen. Wie zich op tijd aanmeldt voor een hbo- of universitaire opleiding heeft bovendien recht op een studiekeuzecheck, waarmee wordt gekeken of de opleiding daadwerkelijk bij hem of haar past.
Photo by sofatutor via Pexels
Meer te weten komen over de iconen onder onze bovenste afbeelding? We vertellen je er graag alles over!
