Vermoeidheid, haaruitval en concentratieproblemen: steeds meer vrouwen vragen zich af of een laag ferritinegehalte de oorzaak kan zijn. Ferritine is een eiwit dat ijzer opslaat in het lichaam. Op sociale media krijgt het onderwerp veel aandacht en huisartsen krijgen vaker verzoeken om de waarde te controleren. Maar wanneer is zo’n bloedtest zinvol, welke klachten kunnen wijzen op een ijzertekort en wanneer kun je het beste naar de huisarts?
Wat is ferritine eigenlijk?
Ferritine is een eiwit dat ijzer opslaat, zodat je lichaam het later kan gebruiken. IJzer is onder meer nodig voor de aanmaak van hemoglobine, het eiwit in rode bloedcellen dat zuurstof door het lichaam vervoert.
Als je lichaam onvoldoende ijzer binnenkrijgt of meer ijzer verliest dan het opneemt, kunnen de ijzervoorraden opraken. De ferritinewaarde in je bloed geeft een indruk van die voorraad. Een lage waarde kan wijzen op een ijzertekort, ook als je nog geen bloedarmoede hebt.
Dat laatste is belangrijk: je kunt dus een ijzertekort hebben terwijl je hemoglobinewaarde nog normaal is. Andersom kan ferritine bij ontstekingen of bepaalde aandoeningen juist verhoogd zijn. De uitslag moet daarom altijd in samenhang met je klachten en eventuele andere bloedwaarden worden beoordeeld.
Welke klachten kunnen wijzen op een laag ferritine?
Een ijzertekort kan verschillende klachten veroorzaken. Sommige zijn duidelijk, andere zijn minder specifiek en kunnen ook een andere oorzaak hebben.
Let bijvoorbeeld op:
- Aanhoudende vermoeidheid: je bent moe, ook als je voldoende slaapt.
- Minder energie: dagelijkse activiteiten of sporten kosten meer moeite dan normaal.
- Concentratieproblemen: je kunt je moeilijker focussen of voelt je minder scherp.
- Haaruitval: je merkt dat je meer haren verliest dan je gewend bent.
- Duizeligheid of hoofdpijn: je hebt hier vaker last van dan voorheen.
- Kortademigheid of hartkloppingen: vooral bij inspanning kun je sneller buiten adem raken.
Niet iedereen met een laag ferritinegehalte heeft klachten. En andersom betekenen deze symptomen niet automatisch dat je een ijzertekort hebt. Ook bijvoorbeeld slaaptekort, stress, schildklierproblemen en andere gezondheidsproblemen kunnen vermoeidheid veroorzaken.
Wanneer is het verstandig om je ferritine te laten controleren?
Niet iedereen hoeft zijn ferritinewaarde te laten meten. Er zijn wel situaties waarin de kans op een ijzertekort groter is. Dat geldt bijvoorbeeld voor vrouwen die hevig of langdurig menstrueren, zwangere vrouwen en vrouwen die kort geleden zijn bevallen. Ook bij bloedverlies, een ijzerarm voedingspatroon of problemen met de opname van voedingsstoffen kan een tekort ontstaan.
Heb je al langere tijd klachten die je niet goed kunt verklaren? Maak dan een afspraak bij de huisarts. Vertel hoe lang je klachten bestaan, wat je merkt en of er bijvoorbeeld sprake is van hevige menstruaties of veranderingen in je voedingspatroon.
De huisarts kan beoordelen of bloedonderzoek zinvol is. Daarbij kan niet alleen naar ferritine worden gekeken, maar bijvoorbeeld ook naar hemoglobine en andere waarden, afhankelijk van je klachten.
Waarom vragen steeds meer vrouwen om een ferritinetest?
Ferritine krijgt de laatste tijd veel aandacht op sociale media en in de media. Vrouwen herkennen klachten als vermoeidheid en haaruitval in verhalen van anderen en vragen zich af of een laag ijzergehalte bij hen de oorzaak kan zijn. Volgens recente berichtgeving krijgen huisartsen daardoor meer verzoeken om ferritine te controleren.
Dat er meer aandacht is voor ijzertekort kan helpen om klachten bespreekbaar te maken. Tegelijkertijd is het belangrijk om niet iedere klacht automatisch aan ferritine toe te schrijven. Vermoeidheid kan bijvoorbeeld ook samenhangen met slaapproblemen, stress, hormonale veranderingen of andere aandoeningen.
Een bloedtest zonder duidelijke aanleiding geeft bovendien niet altijd een bruikbaar antwoord. Een uitslag moet worden geïnterpreteerd in samenhang met je gezondheid en eventuele andere klachten.
Moet je zelf ijzersupplementen nemen?
Het is verleidelijk om alvast ijzertabletten te slikken als je denkt dat je een tekort hebt. Toch is het verstandig om daar eerst met je huisarts over te overleggen. Te veel ijzer kan schadelijk zijn en klachten hebben niet altijd met een ijzertekort te maken.
Blijkt uit onderzoek dat je ferritine laag is, dan is het belangrijk om ook de oorzaak te achterhalen. Is er sprake van veel bloedverlies, krijg je onvoldoende ijzer binnen of neemt je lichaam het niet goed op? Dat maakt verschil voor de aanpak.
De belangrijkste boodschap: je hoeft niet bij iedere vermoeidheid je ferritine te laten controleren. Maar heb je aanhoudende klachten, verlies je veel bloed tijdens je menstruatie of heb je andere redenen om een ijzertekort te vermoeden, bespreek dit dan met je huisarts. Je klachten en persoonlijke situatie zijn leidend, niet alleen een getal op een bloeduitslag.
Afbeelding: Unsplash+
