fb
Damespraatjes Damespraatjes

Zwaantje (81): “Ze dreigen me niet te komen helpen als ik hier blijf wonen”

dreigen me niet te komen helpen als ik hier blijf wonen

Al haar hele leven woont Zwaantje in het centrum van Amsterdam. Ze is een geboren en getogen Amsterdamse en daar is ze trots op. Het appartement waar ze nu woont, is het huis waar ze vroeger met haar ouders woonde en waar ze later haar eigen kinderen grootbracht. De buurt is door de jaren heen veranderd, maar haar huis is altijd hetzelfde gebleven. Voor Zwaantje is het veel meer dan een woning. Het is haar thuis, haar geschiedenis en de plek waar ze zich nog altijd het meest zichzelf voelt. Toch willen haar volwassen kinderen dat ze vertrekt. En inmiddels gaat die wens gepaard met een harde boodschap: als ze blijft, hoeven ze niet te rekenen op hun hulp.

“Ik begrijp best dat ze zich zorgen maken”, vertelt Zwaantje. “Ik ben 81 jaar en ze zien natuurlijk ook dat ik niet meer de jongste ben. Maar ze lijken niet te begrijpen wat ze van me vragen. Ze willen dat ik zomaar afscheid neem van mijn hele leven. Alsof je op deze leeftijd even je spullen inpakt en ergens anders opnieuw begint.”

Een huis vol herinneringen

Zwaantje woont op de eerste verdieping van een appartement in het Amsterdamse centrum. Ze kent de straten, de winkels en de gezichten in de buurt. Op veel plekken kan ze herinneringen aanwijzen. Daar deed ze vroeger boodschappen met haar moeder, op die hoek stond ze met de kinderwagen en in die straat speelden haar kinderen toen ze klein waren. “Als ik naar buiten kijk, zie ik niet zomaar een straat. Ik zie mijn leven. Ik weet nog precies hoe het hier vroeger was. Natuurlijk is er veel veranderd. Er zijn andere winkels gekomen, er wonen andere mensen en het is allemaal drukker geworden. Maar ik hoor hier. Ik ben hier opgegroeid en heb hier mijn kinderen grootgebracht. Waarom zou ik dan nu weg moeten?”

Het appartement zelf is inmiddels wel aan een opknapbeurt toe. Er is al jaren geen groot onderhoud meer gepleegd en het is zeker niet de meest moderne woning. Ook de bereikbaarheid is een probleem. Zwaantje woont op de eerste verdieping en moet dus iedere keer de trap op en af. Dat gaat op dit moment nog, maar haar kinderen kijken vooral naar de toekomst.

De kinderen maken zich zorgen

Haar zoons en schoondochters vinden dat het tijd wordt dat Zwaantje naar een andere woning verhuist. Een modern appartement, liefst gelijkvloers, met een lift en voldoende parkeergelegenheid voor de deur. Een plek waar ze oud kan worden zonder voortdurend afhankelijk te zijn van anderen. “Ze noemen het toekomstbestendig wonen”, zegt Zwaantje. “Dat woord hoor ik inmiddels bijna iedere keer als ze langskomen. Dan beginnen ze weer over een appartement met een lift, een parkeerplaats en een badkamer waar je gemakkelijk in kunt. Ze hebben zelfs al eens woningen laten zien. Dan zeggen ze: ‘Mam, kijk eens, dit zou toch ideaal zijn?’ Maar ik kijk ernaar en voel helemaal niets. Het is gewoon niet mijn huis.”

Haar kinderen hebben volgens Zwaantje best een punt. Ze weet dat de trap op een dag een groter probleem kan worden. En ook de bereikbaarheid van haar woning is niet ideaal. Het centrum is druk, parkeren is lastig en haar kinderen kunnen hun auto niet zomaar voor de deur zetten. “Ze zeggen: ‘Mam, wat gebeurt er als je een keer valt? Of als je naar een afspraak moet en zelf niet meer kunt lopen? Hoe moeten we je dan ophalen?’ Dat zijn geen gekke vragen. Ik kan ook niet beloven dat ik over vijf jaar nog net zo mobiel ben als nu.” Toch voelt het voor haar alsof haar kinderen vooral naar de praktische kant kijken. Ze zien een woning met gebreken en trappen, terwijl zij een plek ziet waar ze haar hele leven heeft doorgebracht.

Wie moet jou straks naar boven helpen?

De gesprekken over verhuizen worden steeds vaker gevoerd en de toon is de laatste tijd veranderd. Waar haar kinderen eerst probeerden haar te overtuigen met argumenten, beginnen ze nu ook hun eigen grenzen aan te geven. Een van de dingen die steeds terugkomt, is de vraag wie haar straks moet helpen als ze de trap niet meer op kan. Haar kinderen wijzen erop dat ze niet zomaar met de auto voor de deur kunnen komen. En als Zwaantje boodschappen heeft gedaan of naar een medische afspraak moet, kan dat ingewikkeld worden. “Dan zeggen ze: ‘Mam, stel dat je geen trap meer kunt lopen. Wie moet je dan naar boven en beneden helpen? Verwacht je dat wij je iedere keer naar boven tillen?’ En als ik eerlijk ben, heb ik daar geen goed antwoord op. Ik wil helemaal niet dat mijn kinderen straks met zulke problemen zitten. Maar ik wil ook niet verhuizen uit angst voor iets wat misschien nog helemaal niet aan de orde is.”

Volgens Zwaantje wordt er inmiddels zelfs gedreigd met het stopzetten van hulp. Haar kinderen hebben gezamenlijk aangegeven dat ze haar niet meer willen helpen als ze bewust in het appartement blijft wonen. “Ze zeggen dat ze niet steeds alles kunnen oplossen als ik zelf geen verantwoordelijkheid neem voor mijn toekomst. Dat ze niet meer komen helpen als het door mijn woning ingewikkeld wordt. Dat doet pijn. Het voelt alsof ik moet kiezen tussen mijn huis en mijn kinderen.”

Is verhuizen echt de enige oplossing?

Zwaantje begrijpt dat haar kinderen niet alles kunnen opvangen. Ze hebben hun eigen gezinnen, werk en verplichtingen. Ze wil niet dat haar zoons zich verplicht voelen om iedere keer naar het centrum te komen als er iets geregeld moet worden. Maar ze vindt het ook moeilijk dat haar wens om thuis te blijven wonen nauwelijks serieus lijkt te worden genomen. “Ik vraag niet van ze dat ze me iedere dag komen verzorgen. Ik red me nog prima. Mijn boodschappen doe ik zelf, ga zelf naar buiten en heb mijn eigen ritme. Natuurlijk word ik ouder en weet ik dat er dingen kunnen veranderen. Maar moet ik daarom nu al mijn huis opgeven?”

Ze heeft weleens nagedacht over aanpassingen in haar appartement. Misschien kan de woning op bepaalde punten veiliger worden gemaakt. Ook zou ze kunnen onderzoeken welke hulp er beschikbaar is als ze op termijn minder zelfstandig wordt. Maar haar kinderen vinden dat volgens haar niet voldoende. Zij willen dat ze verhuist voordat er iets misgaat. “Ze zeggen dat ik niet moet wachten tot het te laat is. En ergens hebben ze daar gelijk in. Maar ik vind het nogal wat om mijn hele leven om te gooien voor een probleem dat er misschien ooit komt. Bovendien weet ik niet eens of ik me ergens anders thuis zou voelen. Ik zou mijn buurt, mijn vaste plekken en mijn vertrouwde omgeving missen.”

Ik wil niet dat ze me voor een voldongen feit stellen

Wat Zwaantje het meest dwarszit, is dat de gesprekken steeds minder over haar wensen lijken te gaan. Ergens heeft ze het gevoel dat haar kinderen al hebben besloten wat het beste voor haar is. Ze willen haar beschermen, maar door de druk voelt het voor haar juist alsof ze de regie over haar eigen leven kwijtraakt. “Ik ben 81, maar ik ben niet ineens iemand die niets meer zelf kan beslissen. Ik snap dat mijn kinderen bezorgd zijn. En ik wil ook niet dat ze zich straks machteloos voelen als er iets gebeurt. Maar ik wil dat ze met me praten in plaats van me onder druk te zetten.”

Ze weet dat de situatie niet eindeloos kan blijven zoals die nu is. Misschien komt er een moment waarop de trap echt te zwaar wordt of het onderhoud aan het appartement niet langer uitgesteld kan worden. Maar dat moment is er volgens haar nog niet. “Ik zou willen dat ze gewoon eens naast me gaan zitten en vragen wat ik nodig heb om hier zo lang mogelijk veilig te kunnen blijven wonen. Misschien kunnen we samen naar oplossingen zoeken. Maar nu voelt het alsof ik alleen nog maar mag kiezen uit de woningen die zij voor me hebben uitgezocht.”

Alleen hier voel ik mij thuis

Voorlopig blijft Zwaantje waar ze zit. Ze hoopt dat haar kinderen hun dreigement niet echt zullen uitvoeren, want het idee dat ze straks niet meer op hen kan rekenen, maakt haar verdrietig. Tegelijkertijd wil ze niet toegeven aan iets waar ze diep vanbinnen nog helemaal niet aan toe is. “Ik wil mijn laatste jaren niet doorbrengen op een plek waar ik me niet thuis voel, alleen maar omdat anderen denken dat het verstandiger is. Maar ik wil mijn kinderen ook niet kwijtraken. Moet ik dan echt kiezen?”

Wat vinden jullie? Moet Zwaantje op haar leeftijd luisteren naar haar kinderen en verhuizen naar een toekomstbestendige woning, of heeft ze het recht om in haar vertrouwde Amsterdamse huis te blijven wonen, ook als haar kinderen dat onverstandig vinden?

Afbeelding: Unsplash+

Volg jij ons al?

Facebook Instagram Threads Twitter Pinterest TikTok Newsletter

3 reacties

Joris -

“Toch voelt het voor haar alsof haar kinderen vooral naar de praktische kant kijken”. Dat lijkt me logisch. Aangezien je zelf 81 bent, ben je ver over de helft. Op enig moment wordt de noodzaak aan hulp (nog) groter. Als je dan nog moet gaan nadenken over een verhuizing, ben je eigenlijk te laat. Kennelijk heb je de afgelopen 50 jaar geen verantwoording genomen voor je woning, aangezien het nu kennelijk een totaalrenovatie nodig heeft… Je hoeft niet per se de wijk uit, he? Je kunt ook in je eigen wijkje kijken naar iets wat wel wat meer bij je levensfase past (gelijkvloers, parkeren voor de deur).

Petra van Dorp -

Zeg eens even tegen die kinderen van je, als rasechte Amsterdamse, dat ze heel snel hun bek moeten houden. Dréigen dat ze je niet meer kunnen helpen? Wat voor achterbakse hufters zijn dat? Omdat ze hun hippe auto van de week niet voor jouw appartementje kunnen parkeren? Laat ze toch een eind oprotten. Uit het verhaal wordt niet duidelijk of je een koop- of huurappartement hebt. Bij koop, kun je met je eigen financiën (indien voldoende aanwezig) aanpassingen aanbrengen: traplift, steunbeugels… en je kunt natuurlijk thuishulp inkopen en een bezorgdienst voor je boodschappen inschakelen, en ziekenhuisvervoer. Bij een huurappartement kun je met je woningbouwvereniging/verhuurder overleggen voor aanpassingen (WMO?). Je klinkt pienter en vief en ja, het is goed om na te denken over de toekomst, maar laat je niet wegjagen door je kinderen die dat ‘onverstandig’ vinden (oftewel ‘ik wil liever niet voor mijn moeder zorgen als ik daarvoor zelf moeite voor moet doen’).

Saar -

Wat vinden jullie? Moet Zwaantje op haar leeftijd luisteren naar haar kinderen en verhuizen naar een toekomstbestendige woning, of heeft ze het recht om in haar vertrouwde Amsterdamse huis te blijven wonen, ook als haar kinderen dat onverstandig vinden?

Het is jouw keuze, jouw leven..misschien toch thuishulp in de toekomst? Als jij niet wilt dan ga je niet toch?

Reageer ook