Bij tientallen Belgische supermarkten van supermarktketen Delhaize zijn koelkasten en diepvriezers getroffen door een vermoedelijke cyberaanval. Door het incident zijn de temperaturen van verschillende koelinstallaties plotseling gestegen. In sommige winkels liep de temperatuur zelfs op tot ongeveer 70 graden. Daardoor dreigen grote hoeveelheden levensmiddelen onbruikbaar te worden. De gebeurtenis roept bovendien vragen op over de digitale beveiliging van apparatuur die dagelijks een belangrijke rol speelt in de voedselvoorziening.
Minstens veertig winkels getroffen
De problemen kwamen maandagochtend 2 november aan het licht. Volgens Belgische media werden zeker veertig vestigingen van Delhaize getroffen. Het gaat om winkels in zowel Vlaanderen als Wallonië. De supermarktketen, die onderdeel is van moederbedrijf Ahold Delhaize, bevestigde dat er sprake is van een IT-incident met de koel- en vriesinstallaties.
De eerste waarschuwingen kwamen al vroeg in de ochtend. Rond vier uur ontvingen verschillende winkelmanagers een bericht van de supermarktketen. Daarin werden zij geïnformeerd over onverwachte temperatuurstijgingen bij de koelapparatuur van meerdere filialen. Medewerkers ontdekten vervolgens dat koelkasten en vooral diepvriezers niet meer naar behoren functioneerden.
De gevolgen waren op verschillende locaties direct merkbaar. Producten die normaal gesproken gekoeld of diepgevroren moeten blijven, kwamen door de temperatuurstijging in gevaar. Vooral winkels met een grote voorraad verse en diepgevroren producten liepen het risico op aanzienlijke financiële schade.
Koelinstallaties veranderen plotseling van temperatuur
Hoewel de precieze oorzaak nog niet officieel is vastgesteld, wordt rekening gehouden met een cyberaanval. Daarbij zouden kwaadwillenden toegang hebben gekregen tot de digitale besturing van de koelinstallaties. Door instellingen op afstand te veranderen, kunnen zij ervoor zorgen dat apparatuur niet langer de gewenste temperatuur aanhoudt.
Dat maakt dit type aanval bijzonder ingrijpend. Een supermarkt is namelijk sterk afhankelijk van goed werkende koel- en vriesvoorzieningen. Zuivelproducten, vlees, vis, groenten en andere bederfelijke levensmiddelen moeten onder gecontroleerde omstandigheden worden bewaard. Wanneer de temperatuur onverwacht stijgt, kan de voedselveiligheid niet langer worden gegarandeerd.
Sommige winkeliers probeerden de schade zo veel mogelijk te beperken door extra koeltransport in te schakelen. Daarmee konden producten tijdelijk naar andere koelvoorzieningen worden overgebracht. Toch lukte dat niet overal. Een winkelmanager liet weten dat de volledige inhoud van de koelkasten en diepvriezers moest worden weggegooid. De producten konden niet meer veilig worden bewaard.
Herinneringen aan eerdere cyberaanval in Frankrijk
Het incident in België doet denken aan een vergelijkbare gebeurtenis in Frankrijk op 12 oktober. Daar werden honderden supermarkten getroffen door een aanval op hun koelinstallaties. Bij verschillende winkelketens werden de instellingen van de apparatuur gemanipuleerd, waardoor de temperatuur in koelruimtes en vriesvakken sterk opliep.
Onder andere winkels van Intermarché, E.Leclerc, Netto en Coopérative U kregen met de gevolgen te maken. In sommige gevallen werden de systemen zelfs ingesteld op temperaturen tot 50 graden Celsius. Daardoor moesten supermarkten grote hoeveelheden levensmiddelen vernietigen.
De Franse aanval liet zien hoe kwetsbaar moderne winkelvoorzieningen kunnen zijn wanneer apparaten via digitale netwerken worden aangestuurd. Een beveiligingsprobleem in een technisch systeem kan zo rechtstreeks gevolgen hebben voor de dagelijkse bedrijfsvoering en de voedselvoorraad.
Vooralsnog is niet vastgesteld dat de gebeurtenissen in Frankrijk en België met elkaar verband houden. Ook is nog onduidelijk wie verantwoordelijk is voor het Belgische incident.
Afbeelding: Unsplash+
