Odille werkt al bijna twaalf jaar bij hetzelfde bedrijf en heeft in die tijd een vaste band opgebouwd met verschillende klanten. “Ik werk op een afdeling waar ik veel persoonlijk contact heb met mensen. Sommige klanten spreek ik al jaren en dan ontstaat er vanzelf een bepaalde vertrouwensband.” Eén klant in het bijzonder kent ze inmiddels goed. “Hij zei altijd dat hij blij was dat ik hem zo goed hielp.”
Een klant die haar wilde bedanken
De man was volgens Odille altijd vriendelijk en dankbaar. “Ik heb hem door de jaren heen met allerlei dingen geholpen. Soms waren het simpele vragen, maar soms moest ik echt wat extra moeite doen.” Volgens haar was dat nooit een probleem. “Ik vind het juist leuk als je iemand echt kunt helpen. Daar krijg je uiteindelijk ook voldoening van in je werk.” Na een aantal jaren besloot de klant haar persoonlijk te bedanken. “Hij zei dat hij iets voor me had en dat ik het thuis maar moest openmaken.” Het bleek om een behoorlijk groot cadeau te gaan. “Ik schrok er eerlijk gezegd een beetje van. Het was geen doosje chocolade of een bloemetje. Het was echt een duur cadeau: een elektrische fiets.”
Ik heb even getwijfeld
Odille zegt dat ze op dat moment niet goed wist wat ze moest doen. “Ik heb hem ook gevraagd of hij het echt meende en of hij niet beter iets aan het bedrijf kon geven.” De klant bleef echter aandringen. “Hij zei dat het juist voor mij persoonlijk was. Hij wilde mij bedanken omdat ik hem al die jaren zo goed had geholpen.” Uiteindelijk nam Odille het cadeau aan. “Ik dacht: hij geeft dit uit zichzelf en ik heb nergens om gevraagd. Ik heb hem ook nooit anders behandeld omdat ik iets van hem zou krijgen.” Ze parkeerde de fiets in de fietsenstalling en ging iets verbaasd verder met haar werk. “Ik had op dat moment echt niet het idee dat ik iets verkeerd deed.”
Tot haar werkgever ervan hoorde
Een paar dagen later werd Odille bij haar leidinggevende geroepen. “Ik dacht dat het over iets anders ging. Ik had totaal niet verwacht dat iemand wist van het cadeau.” Haar leidinggevende vertelde dat het bij de werkgever bekend was geworden en dat ze het ernstig vonden. “Ze zeiden dat het aannemen van zo’n duur cadeau ongepast was.” Volgens Odille werd zelfs het woord belangenverstrengeling gebruikt. “Ik schrok daar ontzettend van. Ik heb helemaal geen belang gehad bij die klant. Ik heb hem gewoon geholpen zoals ik iedere andere klant help.”
Ik heb nooit om iets gevraagd
Odille probeerde uit te leggen hoe het volgens haar was gegaan. “Ik heb hem nooit gevraagd om iets voor me te kopen. Ik heb zelfs gezegd dat het niet hoefde.” Volgens haar maakte dat voor haar werkgever weinig verschil. “Ze zeiden dat het er niet om ging of ik erom had gevraagd. Het ging erom dat ik het had aangenomen.” Dat vindt Odille lastig. “Ik begrijp best dat een werkgever regels moet hebben. Maar ik vind dat je ook naar de situatie moet kijken.” Volgens haar was de elektrische fiets geen poging om iets gedaan te krijgen. “Hij had geen openstaande klacht, geen verzoek en geen financieel belang. Hij wilde me gewoon bedanken.”
Een duidelijk beleid
Haar werkgever wees haar erop dat er binnen het bedrijf regels bestaan over het aannemen van geschenken. “Ik wist dat we geen grote cadeaus mochten aannemen, maar ik had nooit begrepen dat dit zo streng werd opgevat.” Kleine attenties waren volgens haar gebruikelijk. “Een doosje koekjes met Kerst of een bos bloemen, dat gebeurt regelmatig. Daar doet niemand moeilijk over.” Het probleem zat volgens haar vooral in de waarde van het cadeau. “Mijn leidinggevende zei dat een elektrische fiets de grens overging.” Odille kan dat ergens wel begrijpen. “Achteraf denk ik ook dat ik beter eerst had kunnen vragen wat ik ermee moest doen.”
Teruggeven
Uiteindelijk kreeg Odille de opdracht om de fiets terug te geven. “Dat vond ik verschrikkelijk. Niet alleen omdat ik er super blij mee was, maar vooral omdat ik wist dat ik die klant daarmee zou kwetsen.” Ze belde hem op en vertelde wat er aan de hand was. “Hij was echt verbaasd. Hij zei: ‘Maar ik heb het je toch gegeven? Waarom mag je het dan niet houden?'” Odille vond het moeilijk om dat uit te leggen. “Ik heb gezegd dat het bedrijfsbeleid was en dat ik daar niets aan kon veranderen.”
De klant voelde zich schuldig
Volgens Odille was de klant vervolgens bang dat hij haar problemen had bezorgd. “Hij zei meerdere keren dat hij nooit had gewild dat ik hierdoor gedoe op mijn werk zou krijgen.” Dat vond ze heel naar. “Ik heb hem gezegd dat hij zich absoluut niet schuldig hoefde te voelen. Ik had zelf moeten weten dat ik zo’n groot cadeau niet zomaar mocht aannemen.” Toch bleef het wrang. “Hij wilde me gewoon bedanken en uiteindelijk voelde hij zich bijna alsof hij iets verkeerds had gedaan.”
Ik ben toch geen corrupte medewerker?
Wat Odille vooral dwarszit, is de zwaarte waarmee haar werkgever reageerde. “Ik kreeg echt het gevoel dat ze dachten dat ik me had laten omkopen.” Dat vindt ze onterecht. “Ik ben al twaalf jaar in dienst. Ik heb altijd goed gefunctioneerd en nog nooit problemen gehad.” Ze zegt dat ze best begrijpt dat er grenzen moeten zijn. “Maar er zit voor mijn gevoel een enorm verschil tussen iemand die een cadeau krijgt omdat hij iets moet regelen voor een klant en iemand die na jaren een cadeau krijgt als bedankje.”
Toch begint ze te twijfelen
Na het gesprek met haar werkgever is Odille thuis nog eens gaan nadenken. “Mijn man zei meteen: je had het gewoon moeten weigeren.” Daar zit volgens haar misschien wel iets in. “Als ik het cadeau niet had aangenomen, was dit hele probleem er niet geweest.” Toch vindt ze het jammer dat ze die keuze op dat moment niet heeft gemaakt. “Ik wilde die man niet beledigen. Hij stond daar zo blij en dankbaar met dat cadeau. Dan is het ook ongemakkelijk om te zeggen: sorry, maar dit mag ik niet aannemen.”
Een les voor de toekomst
Odille heeft inmiddels besloten dat ze voortaan voorzichtiger zal zijn. “Als een klant nog een keer met iets groters aankomt, ga ik eerst mijn leidinggevende bellen.” Ze wil niet nog een keer in dezelfde situatie terechtkomen. “Ik heb echt geen behoefte aan gedoe op mijn werk.” Of haar werkgever haar reactie overdreven vindt, weet ze niet. “Ze hebben me niet ontslagen of officieel gestraft, maar ik heb wel duidelijk te horen gekregen dat dit niet nog een keer mag gebeuren.” Dat heeft indruk gemaakt. “Ik wil mijn baan absoluut niet op het spel zetten voor een cadeau.”
Afbeelding: Unsplash+
Willemijn -
‘Cadeautje’, noemt ze het. Een elektrische fiets is geen ‘cadeautje’. Wat bedoel je met het volgende: “Maar er zit voor mijn gevoel een enorm verschil tussen iemand die een cadeau krijgt omdat hij iets moet regelen voor een klant en iemand die na jaren een cadeau krijgt als bedankje.”? Ik kan me echt niet indenken wat jij allemaal voor die klant geregeld hebt dat jij daarvoor als ‘bedankje’ een elektrische fiets krijgt. Ik denk dat AI van gekkigheid niet meer weet wat-ie moet verzinnen.