“Veel ouders maken zich zorgen omdat hun kind te veel uitgaat, slechte cijfers haalt of voortdurend op zijn telefoon zit. Bij ons is het precies andersom. Onze dochter doet alles goed. Misschien wel té goed. En juist dat baart me zorgen.” Katinka en haar man Rolf zijn ontzettend trots op hun dochter Penelope. De zeventienjarige is net geslaagd voor haar vwo-diploma, met prachtige cijfers. Na de zomer begint ze aan de studie Biomedische Wetenschappen en daarnaast heeft ze iets opgebouwd waar veel volwassenen nog een voorbeeld aan kunnen nemen. “Ze geeft al een paar jaar bijles aan middelbare scholieren en inmiddels leert ze zelfs andere scholieren hoe ze goede bijles kunnen geven. Ze heeft er echt een klein bedrijfje van gemaakt. Dat vinden wij natuurlijk ontzettend knap.”
Nooit problemen gehad
Volgens Katinka is Penelope altijd een makkelijk kind geweest. “Ze sliep goed, maakte haar huiswerk zonder dat wij erachteraan hoefden te zitten en had eigenlijk nooit puberproblemen. We hebben nooit discussies gehad over alcohol, roken of spijbelen. Ze was altijd verantwoordelijk.” Waar veel ouders hun kinderen moeten aansporen om aan school te werken, moest Katinka haar dochter juist afremmen. “Ze vond leren altijd leuk. Als kind zat ze al met encyclopedieën op de bank en nu is dat eigenlijk nog steeds zo.”
Alles draait om presteren
Toch begint die enorme gedrevenheid steeds meer een keerzijde te krijgen. “Penelope leeft eigenlijk alleen nog maar voor school en haar werk. Natuurlijk heeft ze nu vakantie, maar ook die vult ze grotendeels met haar bedrijfje. Ze leest studieboeken vooruit, bereidt lessen voor en bedenkt alweer plannen voor volgend jaar. Ze lijkt nooit echt vrij te nemen.”
Wat Katinka misschien nog wel het meeste opvalt, is wat haar dochter níét doet. “Ze sport niet, gaat nooit spontaan de stad in, spreekt nauwelijks met vriendinnen af en heeft geen behoefte aan feestjes of festivals. Als je haar vraagt of ze iets leuks wil doen, zegt ze meestal dat ze liever thuisblijft.”
Geld interesseert haar nauwelijks
Katinka en Rolf hebben geprobeerd hun dochter wat meer te stimuleren om ook leuke dingen te ondernemen. “We hebben haar meerdere keren gezegd dat ze best laat thuis mag komen. We vertrouwen haar volledig. Sterker nog: we hopen juist dat ze eens op stap gaat.”
Zelfs een financiële stimulans hielp niet. “We hebben haar een pinpas gegeven waar een mooi bedrag op staat. We zeiden: ga lekker winkelen, pak een terrasje, ga met vriendinnen uit eten of boek een dagje weg. Maar die pas ligt al maanden ongebruikt op haar kamer. Ze geeft haar eigen geld ook nauwelijks uit.”
Geen behoefte aan vrijheid
Volgens Katinka lijkt Penelope simpelweg geen behoefte te hebben aan de dingen waar veel leeftijdsgenoten juist zo naar verlangen. “Ze hoeft niet uit te gaan, wil geen vriendje, heeft geen interesse in reizen met vriendinnen en lijkt totaal niet nieuwsgierig naar het volwassen leven dat voor haar ligt. Soms vraag ik me af of ze niet iets mist.”
Dat gevoel wordt alleen maar sterker nu haar dochter binnenkort gaat studeren. “Iedereen zegt: wacht maar tot ze student is, dan verandert alles. Natuurlijk hoop ik dat ook een beetje. Maar eerlijk gezegd denk ik eerder dat ze haar studie nóg serieuzer gaat nemen.”
Bang dat ze iets mist
Katinka benadrukt dat ze haar dochter absoluut niet wil veranderen. “Ik hoef geen feestbeest in huis. Als Penelope gelukkig is zonder uitgaan, dan is dat natuurlijk helemaal prima. Maar ik geloof ook dat je jezelf ontwikkelt door nieuwe ervaringen op te doen.”
Volgens haar leer je niet alleen uit boeken. “Je leert ook door fouten te maken, door een keer teleurgesteld te worden, door ruzie met een vriendin op te lossen of door ergens naartoe te gaan zonder precies te weten hoe het afloopt. Dat hoort toch ook bij volwassen worden?”
Een veilige bubbel
Soms heeft Katinka het gevoel dat haar dochter zichzelf onbewust klein houdt. “Ze blijft heel erg binnen haar veilige bubbel. School kent ze, werken kent ze en daar voelt ze zich prettig bij. Alles daarbuiten lijkt haar weinig te interesseren.”
Juist dat vindt ze lastig om te begrijpen. “Toen ik zeventien was, wilde ik de wereld ontdekken. Ik wilde reizen, nieuwe mensen ontmoeten en zelfstandig worden. Penelope lijkt daar totaal geen behoefte aan te hebben. Ze vindt het prima om alleen thuis te zijn.”
Rolf ziet het anders
Haar man Rolf maakt zich ook zorgen, al kijkt hij er iets nuchterder naar. “Hij zegt regelmatig dat ieder kind anders is en dat we misschien moeten accepteren dat Penelope gewoon zo in elkaar zit. Daar heeft hij natuurlijk een punt.”
Toch blijft Katinka twijfelen. “Ik vraag me af of ze later geen spijt krijgt. Dat ze over twintig jaar terugkijkt en denkt: waarom heb ik mezelf nooit wat meer gegund? Waarom draaide alles alleen maar om presteren?”
Loslaten of ingrijpen?
Toch weet Katinka niet goed wat wijsheid is. “Moeten wij haar blijven stimuleren om meer leuke dingen te doen? Of moeten we juist accepteren dat zij haar geluk op een andere manier vindt dan wij? Ik wil haar niet pushen, maar ik wil ook niet dat ze straks belangrijke ervaringen misloopt.”
Ze is benieuwd hoe anderen hiernaar kijken. “Zouden jullie je zorgen maken als een kind van zeventien zó serieus in het leven staat? Denken jullie dat dit vanzelf verandert zodra ze gaat studeren? Of moeten wij accepteren dat Penelope nu eenmaal gelukkig wordt van leren en werken, ook als dat betekent dat ze veel andere ervaringen laat liggen?”
Afbeelding: Vitaly Gariev via Unsplash
Joris -
“Of moeten we juist accepteren dat zij haar geluk op een andere manier vindt dan wij”. Dat lijkt me wel, ja.