Anouk en haar zus Marije hebben altijd een goede band gehad. “We schelen maar twee jaar, dus we groeiden echt samen op. We gingen samen op vakantie, hadden dezelfde vriendengroep en tot een paar jaar geleden spraken we bijna wekelijks af.” Maar toen Marije kinderen kreeg, veranderde de dynamiek. “Ze werd moeder van twee prachtige kinderen en ik ben echt dol op ze. Maar ik ben geen moeder en ik heb bewust gekozen om dat (nog) niet te zijn. Mijn leven ziet er gewoon anders uit.”
De vraag die meer is dan een vraag
Een paar maanden geleden vroeg Marije of Anouk op de kinderen kon passen. “Het begon met een keer een avondje. Prima, dacht ik. Maar daarna werd het vaker. Eerst een keer in de maand, toen om de week, en nu lijkt ze ervan uit te gaan dat ik standaard beschikbaar ben. Het is niet meer: ‘Kun je oppassen?’ Het is: ‘Je bent er vrijdag toch?’ Alsof het een afspraak is die niet ter discussie staat.”
Geen ruimte meer voor
Voor Anouk begon dat te wringen. “Ik heb een drukke baan en in het weekend wil ik uitrusten, sporten, leuke dingen doen met vrienden of gewoon even niets. Elke keer oppassen betekent dat ik daar geen ruimte meer voor heb. Ik heb het geprobeerd aan te kaarten, maar Marije reageerde heel fel: ‘Je houdt toch van je neefjes? Waarom stel je je zo aan?’”
Grenzen stellen – maar tegen welke prijs?
Anouk besloot het gesprek nogmaals aan te gaan. “Ik heb gezegd dat ik niet structureel wil oppassen. Af en toe vind ik geen probleem, maar niet op vaste basis. Toen werd ze boos. Heel boos. Ze zei dat ik egoïstisch ben, dat ik geen verantwoordelijkheidsgevoel heb en dat ik familie blijkbaar niet belangrijk vind.” Dat raakte Anouk diep. “Ik ben er echt kapot van. Want ik wíl geen ruzie. Ik houd van haar en van de kinderen. Maar ik wil ook mijn eigen leven kunnen leiden. Het voelt alsof ze mijn grenzen niet accepteert. Alsof liefde voor je familie betekent dat je altijd maar ja moet zeggen.”
De verdeeldheid binnen de familie
Alsof dat nog niet genoeg was, mengden hun ouders zich er ook in. “Mijn moeder belde me op en zei: ‘Kun je niet een beetje water bij de wijn doen? Je weet hoe zwaar Marije het heeft.’ En dat snap ik, echt. Twee kleine kinderen, een drukke baan, het is veel. Maar waarom is het altijd mijn verantwoordelijkheid om dat op te lossen?” Anouk merkt dat de situatie haar nachtrust kost. “Ik voel me verscheurd. Als ik toegeef, ga ik over mijn eigen grenzen heen. Als ik voet bij stuk houd, blijft mijn zus boos. En wat als de kinderen later merken dat ik er niet voor hen was? Dat idee maakt me verdrietig.”
Waarom is ‘nee’ zeggen zo moeilijk?
Veel mensen herkennen dit dilemma: familie is belangrijk, maar waar ligt de grens tussen helpen en overvraagd worden? Anouk: “Ik heb altijd geleerd dat je klaarstaat voor je familie. Dat is wat wij thuis meekregen. Maar ik heb ook geleerd dat je voor jezelf moet zorgen. En dat lukt nu niet.” Ze vertelt dat het extra lastig is omdat anderen wél lijken toe te geven. “Een vriendin zei laatst: ‘Joh, doe niet zo moeilijk, het is toch leuk met kinderen?’ Maar dat is niet het punt. Het is niet dat ik niet van mijn neefjes houd. Ik wil gewoon dat het een keuze is, geen verplichting.”
Wat nu?
Voorlopig is het contact tussen Anouk en Marije minimaal. “Ze appt alleen nog korte dingen en ik heb de kinderen al weken niet gezien. Dat vind ik vreselijk. Maar ik weet niet hoe ik dit moet oplossen. Moet ik over mijn schaduw heen stappen en gewoon doen wat zij wil? Of moet zij accepteren dat ik mijn eigen leven heb?”
Afbeelding: Freepik
Joris -
Waarom kan de vader van de kinderen niet voor ze zorgen als je zus even andere verplichtingen heeft? Incidenteel oppassen is wat anders dan wanneer er niet eens meer gevraagd wordt, maar het als vanzelfsprekendheid gezien wordt.