Het is de zin die Liv de laatste maanden meerdere keren heeft uitgesproken, meestal zacht, bijna verontschuldigend, alsof ze zichzelf eerst toestemming moet geven voordat ze hem hardop mag zeggen. Tegen een vriendin, tegen haar man Jelle, soms alleen in gedachten terwijl ze in de auto zit na weer een gemiste oproep van Ellen. Het klinkt definitief, misschien zelfs streng, terwijl het voor haar vooral een constatering is. Geen ruzie, geen knallende deuren, geen verwijten. Alleen het besef dat iets wat ooit vanzelf ging, nu moeite kost. En dat moeite op zichzelf misschien al genoeg zegt.
Tien jaar geleden was het begin zo licht geweest dat het bijna vanzelfsprekend leek dat dit een blijvende vriendschap zou worden. Aan een helder Italiaans meer – zo’n plek waar de bergen zich spiegelen in het water en waar de avonden langzaam afkoelen onder een roze lucht – ontmoetten Liv en Jelle een stel dat net zo in het leven leek te staan als zijzelf.
Ontmoeting op de steiger
Peter en Jelle vonden elkaar bij de steiger, waar ze hengels uitgooiden alsof ze dat al jaren samen deden. Liv en Ellen zaten iets verderop, hun voeten in het water, een fles prosecco tussen hen in. Het gesprek kwam onmiddellijk op gang, zonder aftasten of beleefdheidsrondjes. Liv: “We spraken over werk, over dromen, over de vrijheid van reizen zonder agenda. Over kinderwensen ook, maar dan nog als een toekomstig hoofdstuk, niet als een concrete planning.”
Die week in Italië voelde als een kleine bubbel buiten de tijd. Overdag zon en water, ’s avonds lange diners met wijn en verhalen die steeds persoonlijker werden. Toen ze afscheid namen op de parkeerplaats van de camping, met zonnebrillen op en armen om elkaar heen, spraken ze uit wat ze allemaal voelden: dit moesten ze vasthouden.
Verdieping van de vriendschap
De jaren daarna vulden zich moeiteloos met etentjes, spontane weekendjes weg en eindeloze gesprekken aan de keukentafel. Toen Liv zwanger werd van Saar, stond Ellen met een zelfgebakken taart voor de deur. “En ik was de eerste die Ellen appte toen ze was bevallen van haar zoontje Max.” De mannen bleven samen vissen, eerst fanatiek, later wat minder vaak, maar altijd met dezelfde vertrouwde grapjes. “In die eerste periode met kinderen voelde het zelfs alsof onze vriendschap een verdieping kreeg. We deelden vermoeidheid, onzekerheid, de trots op eerste stapjes en eerste woordjes. Er was herkenning, wederzijds begrip. Het leven was drukker geworden, maar ook voller, en we maakten daar samen deel van uit.”
Toch werd het anders
Het schuiven begon niet met een gebeurtenis, maar met een gevoel. Een lichte verschuiving in energie die Liv eerst nauwelijks durfde te benoemen. “Ik merkte dat ik na een middag samen soms vermoeider was dan daarvoor, alsof ik onbewust mijn tempo had aangepast aan dat van Ellen. Waar ik steeds meer behoefte kreeg aan rust, aan overzicht en voorspelbaarheid, leek Ellen juist te floreren bij plannen, beweging en ambitie.”
Verschil werd steeds groter
De man van Ellen startte een eigen bedrijf, wat hen de vrijheid gaf om vaker te reizen. Ellen ging minder werken en vulde haar tijd met nieuwe projecten, ideeën en toekomstplannen. Hun gesprekken gingen vaker over investeren, over grote stappen, over “nu of nooit”. Liv luisterde met oprechte interesse. “Maar ik voelde tegelijkertijd hoe ver dat bij mijn eigen verlangens vandaan lag. Ik verlangde naar stabiliteit, naar vaste werkdagen op school, naar zondagen waarop niets hoefde behalve samen wandelen en soep maken.”
Terugtrekken uit vriendschap
En verschil hoeft geen probleem te zijn, hield Liv zichzelf voor. “Toch probeerde ik mij subtiel terug te trekken. Ik reageerde niet meer direct op elk bericht, liet een telefoontje soms overgaan. Bij verjaardagen koos ik ervoor het klein te houden, alleen familie, zonder dat expliciet te benoemen als keuze ten opzichte van Ellen en Peter. Het was geen bewuste strategie, eerder een instinctieve beweging naar minder intensiteit.”
Maar waar Liv afstand nam in kleine stapjes, bleven Ellen en Peter juist investeren. Er kwamen uitnodigingen voor gezamenlijke vakanties, voor lange weekenden weg, voor plannen die maanden vooruit werden vastgelegd. “Toen Ellen een groepsapp aanmaakte met het voorstel om met z’n allen – inmiddels met kinderen – terug te gaan naar het Italiaanse meer waar het ooit begon voelde ik een enorme beklemming.”
Terug naar het begin
Het idee was romantisch, bijna symbolisch. Terug naar de oorsprong, nu met acht mensen in plaats van vier. “Toch wist ik vrijwel meteen dat ik dit niet wilde. Niet omdat ik de herinnering niet koesterde, maar juist omdat die week verbonden was met een versie van mijzelf die er niet meer is. Ik voelde geen behoefte om die tijd te herbeleven; ik wil mijn huidige leven omarmen zoals het is, zonder nostalgische reconstructies.”
Ze stelde haar reactie uit, koos voor vage formuleringen over agenda’s en schoolverplichtingen. “Jelle voelde hetzelfde, maar ook hij vond het lastig om dat expliciet te maken. Het ongemak zat niet in een conflict, maar in de afwezigheid daarvan. Hoe neem je afscheid van iets dat niet kapot is?”
Bericht van Ellen
Toen Ellen op een dag een bericht stuurde waarin ze voorzichtig benoemde dat ze het gevoel had dat ze elkaar aan het kwijtraken waren, kon Liv daar niet omheen. “Ik las het meerdere keren en voelde zowel warmte als schuld. ‘Onze vriendschap is me dierbaar,’ schreef Ellen. En dat was het voor mij ook. Alleen niet meer in dezelfde vorm.”
Liv begon zich af te vragen of eerlijkheid altijd zachter is dan stilzwijgen. Een vriendin had haar al eens gezegd dat ze duidelijk moest zijn, dat mensen niet kunnen raden wat je voelt. Maar duidelijkheid voelde voor Liv als een mes dat iets doorsneed wat eigenlijk nog leefde. “Ik wilde Ellen en Peter niet het gevoel geven dat ze niet goed genoeg waren, dat hun enthousiasme of ambitie mij stoorde. Het ging niet om hen als personen; het ging om de richting waarin hun levens zich ontwikkelden en dat paste niet meer bij mij.”
Toch in gesprek gegaan
Het viel Liv steeds zwaarder. “Ik merkte dat ik spanning voelde bij elke nieuwe uitnodiging, dat ik excuses begon te verzinnen nog voordat er iets gevraagd was. Dat was niet eerlijk tegenover hen, maar ook niet tegenover mijzelf.”
Toen Liv uiteindelijk, in een rustig café zonder kinderen, voorzichtig uitsprak dat ze het gevoel had dat hun levens uit elkaar waren gegroeid, voelde het alsof ze een dun koord overstak zonder te weten waar ze zou landen. “Ik probeerde het zo goed mogelijk te verwoorden en benadrukte dat het niet ging om goed of fout, maar om verschil in behoeften en tempo.” Ellen reageerde niet boos, maar zichtbaar geraakt. Er lag verdriet in haar ogen, misschien ook teleurstelling. “Ik voelde al dat je afstand nam,” zei ze zacht. Het was geen verwijt, eerder een constatering. “Dat moment was pijnlijk en tegelijk verlichtend. Voor het eerst hoefde ik niet meer te doen alsof. Ik hoefde niet meer te zoeken naar smoesjes of halfslachtige toezeggingen. De waarheid lag op tafel, kwetsbaar maar helder.”
Weemoed
In de weken daarna werd het stiller. Geen grote plannen meer, geen aandringen. Er bleef een basis van respect en warmte, maar zonder de druk van gezamenlijke toekomstvisies. Liv voelde weemoed, soms zelfs twijfel. Had ze te snel opgegeven? Had ze meer moeten investeren? “Toch merkte ik dat de rust mij goed deed. Ik voelde ruimte in mijn hoofd, in mijn agenda, in mijn hart. Ik kon met liefde terugdenken aan het Italiaanse meer, aan de prosecco in plastic bekertjes. Dat was toen oprecht. En misschien was het juist volwassen om te erkennen dat niet alles wat ooit goed was, voor altijd dezelfde vorm hoeft te houden.”
Afscheid nemen zonder ruzie is een subtiele kunst. Het vraagt om eerlijkheid zonder hardheid, om erkenning van wat was zonder het te willen forceren in wat is. Liv weet nu dat liefde voor mensen niet automatisch betekent dat je samen dezelfde kant op blijft bewegen. Soms is liefde ook durven zeggen: dit was mooi, en nu is het anders.
En in dat besef ligt geen afwijzing, maar acceptatie.
Foto door freestocks.org via Pexels
