Al van jongs af aan is Saskia verstandig met geld. “Mijn zus gaf haar zakgeld meteen uit aan snoep of nieuwe spullen, maar ik zette altijd de helft opzij,” vertelt ze. “Ik vond het een fijn idee om iets achter de hand te hebben.” Dat sparen bleef ze volhouden. Zakgeld, verjaardagsgeld en later het salaris van haar bijbaan verdwenen grotendeels op haar spaarrekening. Toen ze twintig was, stond de teller al op vijfduizend euro. “Dat voelde toen als een enorm bedrag.”
Een duidelijk doel
Tijdens haar studie bleef Saskia bewust thuis wonen. “Niet omdat ik niet op mezelf wilde wonen, maar omdat ik één heel duidelijk doel had: een huis kopen zodra ik klaar was met studeren.” Ze werkte naast haar opleiding, gaf weinig uit en hield haar einddoel scherp voor ogen. Dat plan pakte goed uit. Op haar vijfentwintigste kocht ze haar eerste appartement. “Ik weet nog hoe trots ik was. Het voelde alsof al dat sparen eindelijk ergens toe had geleid.” Nu, negen jaar later, heeft Saskia het goed voor elkaar. Ze is 34, woont samen met haar jeugdliefde Sam, is zwanger van hun eerste kindje en werkt nog altijd met veel plezier als accountant bij het bedrijf waar ze direct na haar studie begon. “Ik zit goed op mijn plek. We hebben het financieel comfortabel, zonder dat we extreem luxe leven.” Ook haar vriendschappen uit haar jeugd zijn gebleven. “We kennen elkaar al zo lang, dat voelt als familie.”
Een moeilijke periode
Juist daarom vindt Saskia het lastig wat er de laatste tijd speelt met haar vriendin Janneke. “Janneke zit in een moeilijke periode,” legt ze uit. “Ze is gescheiden, heeft twee kinderen en financieel is het allemaal niet makkelijk.” Een tijdje geleden vroeg Janneke of ze geld mocht lenen. “Dat voelde in eerste instantie heel logisch. Je helpt elkaar als het nodig is.” Saskia zei ja, en Janneke betaalde het bedrag netjes terug. Ook de keren daarna ging het zo. “Op papier is er eigenlijk niks misgegaan.” Toch knaagt er iets. “Elke keer als ze weer appt met de vraag of ik iets kan voorschieten, voel ik weerstand,” zegt Saskia. “Niet omdat ik het geld niet kan missen, maar omdat er steeds geld tussen onze vriendschap komt te staan.” Ze merkt dat ze anders naar Janneke kijkt. “Ik ga rekenen, nadenken, oordelen misschien zelfs. En dat wil ik helemaal niet bij een vriendin.”
Waar het geld naartoe gaat
Wat het voor Saskia extra ingewikkeld maakt, is het doel waarvoor Janneke nu geld wil lenen. “Ze wil een nieuwe auto kopen,” vertelt ze. “En in mijn ogen heeft ze die helemaal niet nodig.” Janneke woont dichtbij haar werk, de kinderen kunnen lopend naar school en er zit een bushalte letterlijk voor haar deur. “Ik snap dat een auto handig is, maar het voelt niet als een noodzaak.” Saskia merkt dat ze zich steeds vaker ergert. “Ik denk dan: waarom zou ik dit financieren?” Bovendien vindt ze dat Janneke ook andere keuzes zou kunnen maken. “Ze geeft nu zwemles, drie middagen per week bij het lokale zwembad. Dat vindt ze leuk, maar het levert weinig op.” Volgens Saskia zou Janneke best kunnen kijken naar werk waarin ze meer uren kan maken. “Zeker nu haar kinderen ouder worden.”
Niet haar plek, maar toch…
Tegelijkertijd weet Saskia dat dit eigenlijk niet haar beslissingen zijn. “Het is haar leven, haar keuzes. Wie ben ik om daar iets van te vinden?” Toch voelt het niet goed om telkens weer degene te zijn die bijspringt. “Het voelt alsof ik langzaam een soort wandelende bank word. En dat schuurt, juist omdat we vriendinnen zijn.” Saskia heeft al voorzichtig geprobeerd het onderwerp aan te snijden. “Ik heb wel eens gezegd dat ik het lastig vind om steeds geld te lenen,” vertelt ze. “Maar dan reageert Janneke heel begripvol, zegt ze dat ze het snapt… en een paar weken later komt er weer een appje.” Saskia wil haar vriendin niet kwetsen of het gevoel geven dat ze haar laat vallen. “Zeker omdat ik weet dat ze het niet makkelijk heeft.”
Angst om de vriendschap te verliezen
Wat haar misschien nog wel het meest tegenhoudt, is de angst om Janneke kwijt te raken. “We hebben samen zoveel meegemaakt,” zegt ze. “Ik wil niet dat dit het einde van onze vriendschap betekent.” Tegelijkertijd voelt ze dat het zo niet door kan gaan. “Ik krijg straks een kindje, meer verantwoordelijkheid, meer vaste lasten. Ik wil rust in mijn hoofd.” Saskia vraagt zich af hoe ze dit eerlijk kan bespreken zonder belerend over te komen. “Hoe zeg je: ik wil je helpen, maar niet op deze manier?” Ze wil geen discussies over hoe Janneke haar geld uitgeeft, maar ook niet blijven ja zeggen tegen iets wat haar dwarszit. “Ik ben bang dat als ik niks zeg, de irritatie alleen maar groter wordt.”
Wat zouden anderen doen?
Ze hoopt dat anderen zich in haar situatie herkennen. “Wanneer help je een vriendin, en wanneer is het oké om een grens te trekken?” vraagt Saskia zich af. “En hoe doe je dat zonder dat het voelt alsof je iemand afwijst?” Ze weet één ding zeker: geld en vriendschap blijken een lastige combinatie. “Ik had nooit gedacht dat dit ons zo in de weg zou gaan zitten.”
Afbeelding: Freepik
Bianca -
Ik denk eigenlijk dat je het moeilijker maakt dan het hoeft te zijn. Je hebt haar heel vaak uit de brand geholpen, en nu is het antwoord een keer nee. “Hey Janneke. Sorry, maar deze keer komt dat even niet zo goed uit.” Zou eigenlijk al voldoende moeten zijn maar je kunt er nog aan toevoegen “ik heb al eens eerder aangegeven het moeilijk te vinden zo vaak iets te moeten lenen, dus ik hoop eigenlijk dat ik op je begrip kan rekenen en niet meer zulke verzoeken krijg tenzij het echt een accuut noodgeval is”