Marleen kan het maar moeilijk begrijpen. Haar neef Daan (28) heeft het contact met bijna de hele familie verbroken. Waar hij vroeger altijd aanwezig was bij verjaardagen, feestdagen en familieweekenden, komt hij nu niet meer opdagen. Marleen ziet met lede ogen aan hoe de familie uit elkaar valt en vraagt zich steeds af: wat is er nou gebeurd dat zó erg is dat je je eigen familie niet meer wilt zien?
Vroeger altijd gezellig
“Daan is de oudste kleinzoon,” vertelt Marleen. “Hij was altijd de gangmaker bij familiebijeenkomsten. Als we met Kerst samenkwamen bij mijn ouders, stond hij als eerste in de keuken te helpen met koken. Bij verjaardagen maakte hij grapjes met iedereen en zorgde hij dat de boel niet saai werd. Voor mijn kinderen was hij een soort grote broerfiguur. Daarom is het contrast met nu zo groot – hij is compleet uit beeld verdwenen.”
Een scheur in de familie
Volgens Marleen begon het ongeveer drie jaar geleden. “Het was een verjaardag van mijn moeder, zijn oma. Iedereen was er, behalve Daan. Eerst dachten we dat hij gewoon niet kon, omdat hij druk was met werk of vrienden. Maar toen mijn moeder hem belde om te vragen waarom hij niet was gekomen, kreeg ze te horen: ‘Ik voel me er niet meer thuis.’ Dat was de eerste keer dat hij openlijk zei dat hij het contact wilde vermijden. Sindsdien gaat het steeds verder. Hij neemt de telefoon niet meer op, reageert niet op appjes en verschijnt niet bij feestdagen.”
Niemand weet precies waarom
Het lastige is dat niemand precies weet wat de reden is. “We gissen allemaal,” zegt Marleen. “Sommigen denken dat het te maken heeft met een ruzie die hij ooit met zijn vader had. Anderen zeggen dat hij boos is omdat hij zich altijd buitengesloten voelde door zijn jongere broers en zussen. Zelf heeft hij nooit duidelijk gemaakt waarom. Als iemand hem probeert aan te spreken, zegt hij: ‘Ik heb er geen behoefte aan om erover te praten.’ Daarmee is het gesprek meteen afgelopen.”
Opa en oma lijden eronder
Het meest verdrietig vindt Marleen het voor haar ouders. “Vooral mijn moeder mist hem verschrikkelijk. Ze zegt vaak: ‘Hij was mijn eerste kleinzoon, mijn oogappel.’ Ze stuurt hem nog kaartjes met zijn verjaardag en met kerst, maar krijgt nooit een reactie terug. Mijn vader is wat nuchterder en zegt: ‘Laat hem maar, hij komt vanzelf wel terug.’ Maar ondertussen zie ik de teleurstelling in zijn ogen als er weer een stoel leeg blijft aan de tafel. Dat doet pijn.”
Familiefeestjes met een lege stoel
De leegte is ook voelbaar bij de rest van de familie. “Op verjaardagen is het onderwerp bijna taboe geworden. Iedereen voelt dat het niet goed zit, maar niemand wil de sfeer verpesten door erover te beginnen. En toch hangt er altijd een spanning in de lucht. Je ziet aan iedereen dat ze hem missen, dat ze eigenlijk willen dat hij er gewoon bij zit. Het voelt incompleet.”
De verdeeldheid groeit
Wat de situatie extra lastig maakt, is dat niet iedereen in de familie er hetzelfde in staat. “Sommigen zeggen: ‘Laat Daan maar, als hij geen contact wil, hoeven we hem niet te dwingen.’ Anderen – waaronder ik – vinden dat we er juist meer aan moeten doen om hem terug te winnen. Dat zorgt voor discussies binnen de familie, wat de situatie nog pijnlijker maakt. In plaats van dat we samen optrekken, staan we nu verdeeld tegenover elkaar. Precies wat je níet wilt als familie.”
Eigen pogingen
Marleen heeft zelf meerdere keren geprobeerd het contact te herstellen. “Ik heb hem een lange brief geschreven waarin ik vertelde hoe erg ik hem mis en hoe verdrietig het is dat hij er niet meer bij is. Ik heb daarin ook gezegd dat hij altijd welkom is, ongeacht wat er gebeurd is. Hij heeft nooit gereageerd. Een keer heb ik hem aangesproken toen ik hem toevallig in de supermarkt tegenkwam. Hij groette kort, zei dat het goed ging, maar maakte duidelijk dat hij geen zin had om verder te praten. Ik voelde me toen zo machteloos.”
De pijn van onbegrip
Wat Marleen misschien nog het meest raakt, is dat er zoveel onbegrip is. “Als hij ons nou zou vertellen wat er speelt, dan zouden we daar misschien mee kunnen werken. Maar nu blijft het gissen. We weten niet of hij boos is, gekwetst, of misschien gewoon een andere weg is ingeslagen. Het voelt alsof er een muur staat waar we niet doorheen komen. En die muur wordt elk jaar hoger.”
Afbeelding: Freepik
Joris -
Het lijkt erop alsof hij er vrede mee heeft, maar jullie niet. Wie heeft er dan precies een probleem? Ga in therapie als het je leven echt beïnvloedt, praat erover met elkaar, maar voorkom verdeeldheid – dan wordt het probleem alleen maar groter. Hij wil niet, dus meer dan wat jullie gedaan hebben, kun je niet doen. Oh, en stop met het neerzetten van een stoel voor iemand die heeft aangegeven dan wel heeft laten merken niet te komen, dat voorkomt ook dat die zichtbaar leeg blijft…