Anouk had het eigenlijk een beetje opgegeven. Na een reeks ongemakkelijke dates met mannen die, zoals ze het zelf zegt, “maar op één ding uit waren”, besloot ze vorig jaar toch nog één keer een datingapp te openen. “Ik dacht: vooruit, nog één kans. En anders koop ik een kat en blijf ik alleen.” Toen kwam Jeffrey. “Hij was zo anders,” vertelt Anouk. “Jeffrey stelde vragen, luisterde echt naar wat ik zei en onthield zelfs kleine dingen. Hij stuurde de volgende dag een berichtje om te vragen hoe die ene spannende afspraak op mijn werk was gegaan. Ik voelde me gezien.” Jeffrey zette Anouk op een voetstuk, nam alle tijd voor haar en was volgens haar “gewoon ontzettend lief”. Ze was op slag verliefd. Binnen een paar maanden waren ze onafscheidelijk. Alles deden ze samen. Boodschappen, sporten, series kijken, familiebezoek. “Ik vond het heerlijk,” zegt Anouk. “Na al die teleurstellingen voelde het als thuiskomen.”
Van verliefd naar verder
Inmiddels wonen Anouk en Jeffrey samen. Het is gezellig, warm, vertrouwd. Anouk ziet haar toekomst met hem helemaal voor zich. “Ik wil met hem trouwen, kinderen krijgen, oud worden. Hij is mijn persoon.” Toch begint er iets te knagen. Niet aan haar liefde voor Jeffrey, maar aan haar behoefte aan ruimte. “Ik merk dat ik soms gewoon weer even Anouk wil zijn. Zonder altijd een wij.” Ze verlangt naar simpele dingen: een meidenfilm in de bioscoop, uren kletsen en koken met haar beste vriendin, of alleen een lange wandeling maken over het strand met muziek in haar oren. “Daar laad ik van op. Dat heb ik altijd gedaan.” Alleen zit Jeffrey nog vol in de fase waarin samen gelijkstaat aan goed. Hij wil overal bij zijn. Altijd. “Als ik zeg dat ik met een vriendin heb afgesproken, vraagt hij meteen of het gezellig is als hij meekomt. En als ik zeg dat ik liever met z’n tweeën ga, zie ik hem dichtklappen.”
Ben je dan niet meer verliefd?
Anouk heeft geprobeerd uit te leggen dat het normaal is dat de eerste, allesverslindende verliefdheid verandert. “Ik zei: het betekent niet dat ik minder van je hou, maar dat ik ook andere mensen en dingen nodig heb.” Maar juist die woorden lijken Jeffrey te raken. “Dan vraagt hij: ben je dan niet meer verliefd op me?” vertelt Anouk. “En dan voel ik me zó schuldig. Natuurlijk ben ik dat nog wel.” Jeffrey wordt onzeker. Hij vraagt of hij iets verkeerd heeft gedaan, of Anouk zich verveelt, of ze misschien aan hem twijfelt. “Terwijl dat helemaal niet zo is. Ik wil gewoon soms iets zonder hem doen. Dat lijkt me toch niet raar?”
Steeds uitleggen
Wat Anouk het moeilijkst vindt, is dat ze telkens het gevoel heeft dat ze haar behoefte moet verdedigen. “Alsof ik iets afpak in plaats van iets toevoeg. Terwijl ik denk: als ik af en toe mijn eigen ding kan doen, ben ik daarna juist leuker en relaxter samen.” Ze merkt dat ze afspraken met vriendinnen soms uitstelt of afzegt om Jeffrey niet van streek te maken. “En daar baal ik dan weer van. Want dan voel ik me opgesloten, terwijl hij dat helemaal niet zo bedoelt.” Volgens Anouk komt het ook doordat ze in het begin wél alles samen wilden doen. “Maar ja, toen zat je nog in die roze wolk. Ik had toen ook minder behoefte aan anderen. Nu wordt het gewoon wat normaler.”
Hij ziet gevaar
Voor Jeffrey voelt dat anders. In zijn hoofd lijkt meer apart doen gelijk te staan aan afstand. “Hij is bang dat ik bij hem weg groei,” zegt Anouk zacht. “Dat breekt mijn hart, want dat is echt het laatste wat ik wil.” Ze begrijpt zijn gevoel, maar weet niet hoe ze hem gerust kan stellen zonder zichzelf kwijt te raken. “Ik kan moeilijk doen alsof ik nooit meer alleen iets wil ondernemen. Dat hou ik niet vol.”
Hoe nu verder?
Anouk zit met haar handen in het haar. Ze houdt intens veel van Jeffrey en wil hem geen pijn doen. Maar ze voelt ook dat ze ruimte nodig heeft om gelukkig te blijven. “Ik wil niet over tien jaar denken: had ik maar vaker voor mezelf gekozen.” Tegelijkertijd ziet ze hoe kwetsbaar Jeffrey is. “Als hij me aankijkt met die onzekere blik, wil ik het liefst alles afzeggen en hem vasthouden.” Anouk zucht. “Hij wil alles samen doen. Dat is toch niet normaal?! Of ben ik degene die raar is?”
Afbeelding: Freepik
Sanderien van Mul -
Oh nee meid, nee, nee, nee. Wegwezen. WEGWEZEN. Pak je spullen, huur en kamer en ga weg bij deze man. Je bent ten prooi gevallen aan een narcist die je manipuleert, isoleert en gaslight. Dit is niet normaal. Je alarmsysteem is aangeslagen en staat te loeien. Luister ernaar! Klassiek patroon: love bombing aan het begin van de relatie (alles samen doen, luisteren, attent zijn zodat hij zijn haken in je kan slaan), snel gaan samenwonen en dan de onzekere, kwetsbare man spelen. Neem maar van mij aan, dat is hij niet. En het is precies zijn bedoeling dat jij je zo schuldig voelt. Het isoleren is al begonnen, want jij voelt je al schuldig als je afspreekt met een vriendin, sterker nog, jij wil AL je afspraken afzeggen om ‘hem vast te houden’. En dat is precies waar hij je hebben wil. Eerst je vrienden, dan je familie (“Waarom zie je je moeder/vader/broer/zus toch zo vaak?”). Dan je werk (“zou je niet eens wat minder hard werken?’). Dan je leven. Binnen een jaar bestaat je wereldje niets anders dan uit Jeffrey. Krijg in godsnaam geen kinderen met deze man, want dan kom je nooit meer van hem af. Hij speelt zijn spel perfect. Welke man met goede, volwassen emotieregulatie wil overal bij zijn en verstikt zijn vriendin? Zo’n man zou zijn vriendin haar uitjes gunnen en zeggen ‘Schat, ik zie je later wel’. Jeffrey wil overal bij zijn om de controle over je te houden. Jeffrey is je aan het isoleren, manipuleren en gaslighten (“Hou je dan niet meer van me?”). Dat is geen volwassen vent met een gezonde emotieregulatie, dit is een kleuter die zich aan jou vastklampt. Hij heeft uiteraard geen eigen vrienden, anders was dat wel uit het verhaal naar voren gekomen. Maak dat je wegkomt. Hij is niet jouw ‘persoon’. Hij is jouw gijzelaar. Google maar eens op ‘narcist’ en ‘gaslighten’. Je zult waarschijnlijk lachen en zeggen, ‘zo is mijn Jeffrey niet’. Dan lees ik je over een jaar weer, in het stukje ‘Hoe ontsnap ik aan mijn narcistische vriend?’.