Anne had er echt naar uitgekeken. Haar schoolvriendin Reineke zou komen eten. Ze kennen elkaar al sinds groep 1, 50 jaar dus. “Het is bijzonder,” zegt Anne. “We hebben zoveel samen meegemaakt, en toch blijven we contact houden, ook al zien we elkaar niet vaak.” Appjes, telefoontjes, kleine berichtjes; ze proberen elkaar bij te houden. En nu wilden ze eindelijk een moment pakken om hun vriendschap te vieren, met een diner bij Anne thuis.
Plannen die steeds uitgesteld worden
Het was niet de eerste keer dat ze iets probeerden te plannen. “Eigenlijk al maanden,” zucht Anne. Iedere keer kwam er iets tussen bij Reineke. Haar dochter is vaak ziek, en daarnaast lopen de dingen tussen haar en haar man al jaren niet goed. “Ik begrijp dat het zwaar voor haar is,” zegt Anne. “Ze heeft het niet makkelijk. Maar ik merk dat het me ook frustreert.” De afspraak van afgelopen weekend leek eindelijk te lukken. Gewoon bij Anne thuis, lekker rustig, tijd voor elkaar. “Ik dacht: dit wordt fijn. Gewoon een moment voor ons, een borrelplank, een goed diner, praten over vroeger en over nu.” Anne had zich er echt op voorbereid.
Alles klaar
Zaterdagmorgen begon Anne meteen. Ze haalde boodschappen, alles voor het diner. Kaas, brood, groenten, wijn, vleeswaren. Alles wat ze normaal alleen voor haar gezin doet, had ze nu uitgebreid voor het samenzijn met Reineke. “Ik wilde dat het bijzonder werd,” zegt Anne. Zelfs de borrelplank had ze zorgvuldig samengesteld: kleine hapjes, netjes opgemaakt, alles klaar om te serveren. Die middag appte Reineke nog dat ze er zin in had. “Ik was zo blij,” zegt Anne. Het voelde alsof het eindelijk echt ging gebeuren. Maar een halfuur voor de afgesproken tijd kwam het bericht dat Anne niet wilde zien: afzegging. “Ik vind het zo erg, maar het gaat helaas toch niet lukken. Sorry! Ik kom snel bij je terug met een nieuwe datum.” Anne staarde naar haar telefoon. “De woorden op zich zijn vriendelijk, maar het gevoel? Dat is heel anders.” De plank stond klaar, het eten stond klaar, en zij voelde zich teleurgesteld. “Het is het zoveelste keer dat dit gebeurt,” zegt ze zacht. “En het raakt me.”
Tussen begrip en frustratie
Anne weet dat Reineke het moeilijk heeft. Haar dochter is vaak ziek, en de relatieproblemen maken het niet makkelijker. “Ik probeer empathie te hebben. Echt waar.” Ze begrijpt dat het niet altijd makkelijk is om afspraken na te komen. “Maar dit voelt niet alleen moeilijkheid, dit voelt als patroon.” Haar man, Yonas, reageerde scherp. “Anne, ik vind dat je dit niet meer moet pikken. Misschien moet je de vriendschap gewoon afkappen. Je investeert steeds, maar krijgt er weinig voor terug.” Anne knikt, maar voelt zich tegelijkertijd ongemakkelijk bij dat idee. “Gaat het er niet juist om dat je ook in moeilijke tijden trouw blijft aan vrienden? Dat je elkaar niet opgeeft omdat het even lastig is?” Ergens voelt ze zich verscheurd. Aan de ene kant boos, teleurgesteld en verdrietig; aan de andere kant loyaal, begripvol en gehecht. “Ik wil haar niet laten vallen,” zegt ze. “Maar hoe lang kan je dit blijven volhouden?”
Wat doe je met dit patroon?
Anne merkt dat ze zich afvraagt: wanneer is genoeg genoeg? “Is het eerlijk tegenover mezelf om telkens opnieuw teleurgesteld te worden? Of hoort dat erbij, bij een langdurige vriendschap?” Ze denkt terug aan de tijden dat ze samen lachten, samen huilden, vakanties maakten of elkaar door moeilijke periodes heen hielpen. “Die herinneringen zijn waardevol. Dat maakt het zo ingewikkeld.” Ze voelt ook schuld. “Misschien moet ik niet zo hard van stapel lopen. Misschien maak ik er te veel van. Maar het is niet alleen een klein ding, het is steeds weer dit patroon. Steeds weer voorbereiden, zorgen, hopen. En dan dat appje.” Anne zucht diep.
Loyaal blijven of loslaten?
Yonas blijft erbij dat ze grenzen moet stellen. “Het is gewoon niet oké dat je telkens alles regelt en zij zegt last minute af.” Anne denkt na. Ze wil haar loyaliteit behouden, maar ook zichzelf beschermen. “Hoe blijf je trouw aan een vriend, maar verlies je jezelf niet in dat proces?” vraagt ze zich af. Ze probeert zichzelf te troosten. Misschien komt er een nieuwe datum. Misschien vindt Reineke een moment dat wel echt werkt. Maar het gevoel van teleurstelling blijft hangen. “En dat is het moeilijke. Ik wil blij zijn voor haar, blij zijn dat ze zegt dat ze snel terugkomt met een nieuwe datum. Maar ondertussen sta ik hier, met de borrelplank en het eten, en voel ik me gewoon… gefrustreerd.” Anne weet dat er geen gemakkelijke antwoorden zijn. Vriendschappen duren soms decennia, maar ze vereisen ook inzet van beide kanten. “Ik wil niet de ene keer altijd degene zijn die geeft, terwijl de ander alleen neemt,” zegt ze zacht. “Maar hoe maak je dat bespreekbaar zonder dat je het verpest?”
Een open einde
Voorlopig staat Anne in haar keuken. De plank is nog netjes opgemaakt, het eten blijft warm in de oven. “Misschien bel ik haar straks nog even,” zegt ze. Of misschien niet. Ze weet dat haar gevoel van teleurstelling en loyaliteit nog een tijd door elkaar zal lopen. Het blijft een afweging: blijf je trouw, ook als het lastig is, of bescherm je jezelf eerst? “En hoe bepaal je dat?” vraagt ze zich af. Voor nu blijft ze achter met de vraag, met de borrelplank, en met de hoop dat hun vijftigjarige vriendschap dit nog kan overleven.
Afbeelding: Freepik
Joris -
Je man ziet het allemaal heel scherp. Het is niet dat ‘het even lastig is’, dit speelt kennelijk al heel lang. Een patroon. Lastminute afzeggen is ronduit onbeschoft. Een keer, in een noodgeval, kan gebeuren. Maar ze heeft niet steeds een acuut overlijden in de eerste graad, me dunkt…