Willem: geboren 1888

willem.jpg
Het is 19 januari 1888 als in de zeer bitterkoude winter twee blije mensen Klaas en Aaltje een kerngezonde zoon in hun armen mogen houden, die ze de naam Willem geven. Als Willem een paar maanden oud is, verhuist het jonge gezin van hun geboorteplaats Hoogeveen naar Heldendaden in Noord Brabant, al hun familie en vrienden achterlatend. In deze tijd is dat niet zo’n afstand, maar in die tijd bijna een wereldreis. Ze hoopten in Heldendaden een menswaardiger bestaan op te bouwen met hen inmiddels 3 maanden oude Willem.

Hoogeveen was een uitgeveend gebied geworden, maar in Brabant ging het het jonge gezin ook niet voor de wind. Vele kinderen werden geboren maar ook velen stierven, wat weer hoge kosten meebracht. Ook als protestants christelijk gezin in een groot katholiek gebied bracht dat onbegrip en heimwee teweeg. Willem voelde het verdriet en de zorgen van zijn ouders. Toch groeide hij als een gezonde en vrolijke jongen op, die van avontuur hield. Zijn speeldomein was de natuur.

De school was niet altijd haalbaar voor Willem, want vaak moest hij als kleine jongen zijn ouders mee helpen in het veengebied of op zijn kleine broertjes en zusjes passen. Ondanks maar twee jaar lagere school, was Willem leergierig, dus lezen en schrijven dat leerde hij wel en daar kon hij zich later goed mee redden.

In februari 1904 verhuisden het gezin van de oude peel naar Drente terug naar een nieuwe veenkolonie in Klazienaveen. Willem had het er erg moeilijk mee, maar de diepe liefde voor zijn ouders weerhield hem er van om terug te keren  naar zijn oude peel.

De Liefde
                                   
De zomerkermis brak aan en Willem vond daar zijn eerste en enigste liefde, Henderieke. Zij was ruim 16 jaar en hij 18 jaar. Dit werd een onverbrekelijke liefde tot de dood hen zou scheiden. Als nog erg jong paar, 19 en 21 jaar, trouwden zij.Hun band werd steeds sterker en hechter, ook bleef hun niet veel bespaard. Toen hun eerste kind werd geboren, was Willem in de zevende hemel,een meisje Aaltje, zo knap, zo mooi. Zoals alle ouders zeggen, zij is het mooiste kind op aarde.

Kindersterfte    

In 1913 brak er een gevreesde kinderziekte uit, waar bij vele kinderen stierven. Willem en Henderieke hadden op dat moment een zoontje Hendrik van anderhalf jaar oud. Ze waren erg bevreesd dat ook de dood bij hun deur aan zou kloppen, wat ook gebeurde. Op 25 december 1913 stierf het kleine ventje, en Willem en Henderieke als ook de oudere kinderen waren in diepe rouw.

Het leven ging bij hen ook verder. Er moest hard gewerkt worden in het veen en in die tijd werkten zelfs hun kinderen mee. Willem’s   liefde voor God hielp hem door alle moeilijke periodes  heen. Ten tijde van werkeloosheid en geen inkomsten, zag Willem er Gods hand in als er toch voedsel werd gebracht voor zijn gezin om niet te verhongeren.

Diensttijd   
 
Ook brak voor Willem de diensttijd aan. In 1916 werd hij opgeroepen om als soldaat te dienen. Om de zes weken mocht Willem een paar dagen naar huis. Na 2 ½ jaar diensttijd, zonder zorgen, wat zorg en financiën betreft , zat het erop, en mocht hij naar huis, maar Willem bleef toch de winter nog als chef kok dienen, terwijl hij dagelijks naar huis kon, met altijd heerlijk eten uit de keuken voor zijn gezin. Zo heeft Willem nog 1 ½ jaar gediend en werd eervol ontslagen.

Zwaar leven
     
Het zware leven voor het gezin brak weer aan, van veel te zwaar werken en de onderdrukkende macht van de werkgevers. Maar Willem werkte hard en langer voor een paar extra guldens meer, wat erg nodig was in hun gezin. Weer werden ze geslagen met de dood, toen weer een zoontje van hen aan longontsteking overleed. Willem beschreef hun pad als met hartstekende doornen bezaaid. Maar Willem ging door, werkte hard en maakte als turfsteker lange dagen en Henderieke beheerde met grote zuinigheid het binnenkomende loon. Het ging toen goed, geen ziekte geen dokterskosten.

Maar weer sloeg het noodlot toe. Zijn twee zoontjes Klaas en Jan speelden het kastiespel met hun vriendjes. Klaas was 12 en Jan 9 jaar. Willem ging even bij Henderieke binnen een kop koffie drinken. Het speelterrein van de kinderen was dicht aan een diep zijkanaal, Jan raakte te water en verdronk. Dit verdriet was haast te zwaar om te dragen.

Na opstandigheid naar zijn God toe pakte hij toch de hand van zijn schepper weer en vond de troost die hij en zijn gezin zo nodig had.

De werkeloosheid sloeg in alle hevigheid toe, en onder aandrang van zijn vrouw en de grotere kinderen die uit huis werkten ( en Willem zelf was ook elke week van huis) werd er besloten om de grote stap naar Enschede te maken, waar meer toekomst in de textiel zat. Ze gingen wonen in een echt huis met een keuken en een bovenverdieping met aparte slaapkamers met openslaande ramen, wat een weelde, die hadden ze noch nooit zo gekend.
Het werk kwam heel moeizaam los, met minderwaardig loon. Toen kon Willem werken bij het gemeentelijke gas en waterbedrijf.

Weer werd Henderieke ernstig ziek en moest met spoed geopereerd worden, en weer overleefde zij het. Samen hebben zij toch hun 25 en 50 jarig jubileum met elkaar mogen beleven. Hun kinderen trouwden en gaven hen vele kleinkinderen. Een van de oudste dochters die ook getrouwd was en twee kleine dochtertjes had werd ernstig ziek. 38 jaar was zij toen de gevreesde ziekte,, kanker,, toesloeg en zij een jaar later overleed en de twee kleine meisjes twee en acht jaar oud zonder moeder achter bleef. Weer een groot verdriet in het leven van Willem en Henderieke

Willem werd 67 jaar en stopte met werken. Dat hoefde hij al niet meer toen hij 65 werd, maar hij mocht toch nog 2 jaar langer werken, wat hij graag deed. Op 27 april 1959 vierde hij met zijn hele gezin en vele  familieleden en vrienden hun 50 jarig huwelijks jubileum.

Afscheid

Nog kregen zij het moeilijk. Hun oudste zoon Klaas die zich met zijn gezin in Canada had gevestigd, werd nagevolgd door hun jongste zoon Bertus, met zijn gezin. Willem en Henderieke hadden het er erg zwaar mee. Een maal zijn beide jongens nog thuis geweest, en Willem en Henderieke beseften toen heel duidelijk dat dit een afscheid voorgoed was.  Na enkele jaren nam de gezondheid van Henderieke nog meer af en Willem en de kinderen maakten zich ook grote zorgen.
Willem en Henderieke  die hun getrouwde kleindochter met man in huis hadden  werden goed verzorgd.

Maar 18 januari 1966 werd de donkerste dag in Willems leven, zijn Henderieke sloot voorgoed haar lieve ogen. Willem bleef eerst bij zijn kleindochter, en de laatste jaren van zijn leven bij zijn oudste dochter Aaltje wonen, die inmiddels weduwe was en met haar jongste dochter alleen woonde.

Willem werd moe en wilde niet meer. Hij had zijn leven gehad. Met de kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen ging het goed, en op 22 december 1971 sloot ook Willem voorgoed de ogen.

Een hele lieve en bijzondere man was er niet meer.

Willem was mijn opa, waar ik met veel liefde en warme gevoelens in mijn hart aan terug denk en die een onuitwisbare herinnering bij al zijn nazaten heeft nagelaten. Tijdens het schrijven voelde ik mij weer even het kleine meisje wat zondags op de fiets naar opa en opoe ging.

Ik was ook dat kleine meisje van twee jaar, die met haar achtjarig zusje zonder moeder achter bleef. Nu ben ik 58 jaar en oma van een kleinkind, en weer kan er een levensverhaal worden geschreven.

Margriet Koers

Margriet is verhalenschrijfster voor Damespraatjes en heeft voor Damespraatjes ook verhalen geschreven over de belevenissen met haar kleinzoon.

margriet.jpg

      
      


Reageer ook