Gouden zondagen – Over geluk deel 1

goudenzondagen-deel1.jpg
Wat is geluk?

"Is dat een strikvraag?", hoor ik u zeggen.

Nee, helemaal niet. Wat is geluk?

"De loterij winnen!"

Makkelijk antwoord. Maar u weet waarschijnlijk dat de overgrote meerderheid van winnaars van de loterij – binnen het jaar – hun geld weer kwijt zijn, òf depressief zijn, gescheiden zijn, zich vernederd voelen en wensten dat zij het loterijbiljet nooit hadden gekocht.

De heilige Theresa  van Avila vertelde al in de 12e eeuw "Er zijn meer tranen vergoten over gebeden die beantwoord werden dan over gebeden die niet beantwoord werden." Denk daar maar eens over na. Een mooie jonge dame wordt hevig verliefd op de Toverprins, de spreekwoordelijke grote en knappe kerel. Ze hoopt en smeekt dat hij voor haar kiest. En dat doet hij. Hij blijkt te veel te drinken, hij misbruikt haar, hij is een vrouwenhater en hij eist dat hij behandelt wordt als een koning.

Gebeden die beantwoord worden, inderdaad.

We denken dat we weten wat ons gelukkig maakt, maar we weten nog niet eens wat geluk is. Als we de betekenis opzoeken in een woordenboek kunnen we lezen: een emotionele of affectieve situatie die gekenmerkt wordt door gevoelens van vreugde, genoegen en tevredenheid. Maar een Griekse filosoof, Epicures, vond dat geluk bestond uit "de afwezigheid van pijn en emotionele verwarring". De mens deed er het best aan die genoegens na te jagen die in gematigdheid genoten kunnen worden. Dat klinkt me goed in de oren.

Geluk is niet het enige begrip met een bedriegelijke betekenis. Liefde? Dat is een goeie!. Een woord dat meer precies de euforie beschrijft die we voelen als we iets met iemand krijgen is verblindheid. We voelen een buitengewone emotie voor iemand terwijl we aan alle minpunten voorbij kijken. Hmmm ….. hiermee zijn we terug bij de Toverprins die we zojuist beschreven.

Laten we het simpeler maken. Nemen we een ander begrip: kunst!

Wat is kunst?

De laatste jaren verzamel ik de definities. Peggy Guggenheim, een bekende beschermer van de kunsten, zei: "Ik kan het niet in woorden zeggen, maar ik weet het als ik het zie!". Mooi! Aan de andere kant zei Andy Warhol: "Kunst is business!". Cynisch, maar in veel opzichten waar. 

We zijn er soms ons hele leven mee bezig om de betekenis van bepaalde begrippen te achterhalen. Helemaal OK, zolang je een antwoord zoekt omdat het antwoord je gelukkig maakt. En "leren" kan wel eens een sleutelwoord worden in het definiëren van geluk. 

Dat is mijn uitgangspunt in de zoektocht naar de betekenis van "geluk". Laten we zien waar het ons brengt.

Daniel R. Gould

Foto Piet van der Meer

Lees meer over de auteur en de serie Gouden Zondagen
 


Reageer ook