Congolese dandies in Amsterdam

sapeurs.jpg
Damespraatjes was afgelopen donderdag bij de opening van de nieuwste tentoonstelling van de Galerie van het Prins Claus Fonds (www.princeclausfund.org ) . Het gaat over Sapeurs, dandies. De Galerie nodigt alle lezers van Damespraatjes van harte uit de foto’s te komen bekijken. Sapeurs zijn Congolese mannen voor wie mode de status van religieuze eredienst heeft gekregen. De foto’s zijn gemaakt door de Italiaanse fotograaf Daniele Tamagni en zijn vastgelegd in het boek "Gentlemen of Bacongo". 

De identiteit van een Sapeur ligt in zijn – en heel af en toe haar – excentrieke en zeer kostbare haute couture kleding. Modelabels zijn belangrijk en nog belangrijker is er goed uitzien. Een echte Sapeur houdt zich aan strikte regels van elegantie. Een kostuum mag hooguit drie kleuren hebben; de status van het kostuum wordt verhoogd door attributen als een sigaar of een wandelstok. Maar: iedere Sapeur is ook anders. Alle Sapeurs zijn verenigd in de "Sociéte Aux Personnes Elégants" (SAPE), die opgericht werd in de jaren tachtig. Sapeurs worden bewonderd en trekken veel navolgers. Daniele Tamagni speelt in zijn foto’s in op de barre tegenstelling van sloppenwijken en armoede en de flitsende verschijning van de Sapeur temidden daarvan.

Sapeur betekent brandweerman. De benaming zou tot stand gekomen zijn omdat de eerste ontmoetingsplaatsen pal achter de brandweerkazerne in Brazzaville lagen. Maar de officiële verklaring van de Sapeurs luidt dat de benaming Sapeur is afgeleid van SAPE, de vereniging van elegante personen. En saper is een Frans woord voor jezelf mooi maken.  

De spirituele vader  van de beweging is de beroemde Congolese rumba popster Papa Wemba – ook bekend als de "Koning van de Sapeurs". Veel Congolese musici volgen zijn kledingstijl, net als zijn fans. Jonge jongens en mannen – de meeste zonder werk en met een laag inkomen – struinen de markten af op zoek naar tweedehands kleding. Of zij vragen familieleden die naar Europa gaan om designerkleding mee terug naar huis te nemen. 

Door hun passie voor mode laten de Sapeurs een unieke visie op het leven zien. De zorg en aandacht die zij aan hun kleding geven, heeft de Engelse modeontwerper Paul Smith geïnspireerd tot een lentecollectie in het teken van de Sapeur-kledingstijl.  Daniele Tamagni, de fotograaf, vroeg hem het voorwoord in het boek te schrijven.

We hadden nog een kort gesprekje met fotograaf en kunsthistoricus Daniele Tamagni, die in stijl – in een oranje pak – gekleed was. "Ik was twee keer in Congo-Brazzaville in 2006. In iedere grote stad in Congo-Brazzaville heb je zo’n vijftig echte Sapeurs.Maar er er is een grote groep bewonderaars en navolgers. Ik kwam in contact met de ene na de andere Sapeur. Ik fotografeerde ze en ik ging erover schrijven. Wat ik van harte wens is dat er door mijn boek en door de aandacht in de westerse media meer belangstelling voor Congo komt. Dat Congo niet alleen bekeken wordt als een land van misère, maar ook als een land met opportunities. Ik hoop dat ik eraan bijdraag dat mensen die modewinkels en – bedrijfjes begonnen zijn, hun eigen "brand" kunnen ontwikkelen, en beter de dagelijkse struggle for life kunnen aangaan."    

De presentatie van de gentlemen van Bacongo was – voor het eerst – in gezamenlijke handen van het Prins Claus Fonds en het Amsterdamse Fonds voor de Kunst.  Er zullen meer gezamenlijke presentaties volgen. Zie ook: www.internationalekunstinamsterdam.nl .
 

De tentoonstelling is te zien tot 10 augustus 2010.

Prins Claus Fonds Galerie

Herengracht 603, Amsterdam

open: dinsdag – vrijdag 10.00 – 17.00 uur

toegang gratis
 

Walter van Teeffelen

www.avantiproductions.nl



Reageer ook